Kluczowe warsztaty przygotowawcze do negocjacji
8 września 2025 roku w Warszawie odbyły się warsztaty z udziałem prawników z renomowanych kancelarii Fieldfisher Stroiński Szelenbaum i Pillsbury Winthrop Shaw Pittman LLP. Spotkanie zorganizowała Federacja Przedsiębiorców Polskich, by wzmocnić pozycję Polski podczas zbliżających się negocjacji z amerykańskim konsorcjum Westinghouse-Bechtel dotyczących budowy pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce.
Projekt o strategicznym znaczeniu
Inwestycja warta około 200 miliardów złotych ma zapewnić bezpieczeństwo energetyczne Polski, transfer nowoczesnych technologii oraz rozwój rodzimego przemysłu. Lokalizacja elektrowni została wybrana na Pomorzu, a projekt jest już na etapie realizacji - uzyskano decyzję środowiskową i rozpoczęto prace przygotowawcze. Rozbudowywana jest też niezbędna infrastruktura towarzysząca, m.in. sieci energetyczne, drogi i kolej.
Przygotowania i perspektywy negocjacji
Prawnicy podkreślają, że kluczowe jest przygotowanie kontraktu EPC (Engineering, Procurement, Construction), który powinien w realny sposób wspierać rozwój polskiego sektora jądrowego i innych branż zeroemisyjnych, jednocześnie spełniając wymogi prawa unijnego. Polska strona chce uniknąć błędów innych krajów, które opóźniły swoje projekty z powodu braku jasnych zasad czy niskiego udziału krajowego przemysłu.
"Nie można siadać do negocjacji nieprzygotowanym. Mówimy o inwestycji wartej dziesiątki miliardów euro finansowanej głównie z pieniędzy polskich podatników." — Marek Kowalski, Przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich
Znaczenie "local content" i rozwój polskiego przemysłu
W dyskusjach dotyczących udziału polskich firm w projekcie pojawia się pojęcie „local content”. Eksperci wyjaśniają, że nie chodzi o narzucanie sztywnych limitów procentowych, które byłyby niezgodne z prawem UE, lecz o stworzenie mechanizmów umożliwiających transfer wiedzy, rozwój kompetencji i trwałe wejście krajowych przedsiębiorstw w zakres technologii jądrowej.
Dotyczy to sześciu kluczowych obszarów:
- Budowa kompetencji polskich firm i ich współpraca z dostawcami
- Rozwój cyberbezpieczeństwa i technologii kontrolnych
- Tworzenie nowych miejsc pracy w regionie
- Współpraca z lokalnymi uczelniami technicznymi
- Rozwój branż gospodarczych towarzyszących, np. infrastruktury transportowej
- Transfer technologii oraz know-how
Rola samorządów i poparcie społeczne
Inwestycja jest aktywnie wspierana przez samorządy Pomorza, które uczestniczą w procesie przygotowań. Według ekspertów społeczne poparcie dla budowy elektrowni jest dziś znacznie wyższe niż w latach 80., gdy fiasko inwestycji w Żarnowcu wynikało m.in. z braku konsultacji i chaosu politycznego.
Aspekty prawne i wsparcie unijne
Energetyka jądrowa została wpisana do unijnej taksonomii jako źródło niskoemisyjne, dzięki czemu projekty takie mogą korzystać z finansowania publicznego i prywatnego. Aktualne prawo zapewnia stabilne ramy prawne i zabezpiecza projekt przed ewentualnymi zmianami regulacji w przyszłości.
"Atom to konieczność, jeśli chcemy utrzymać konkurencyjność przez dekady." — Andrzej Zając, Senior Counsel w Fieldfisher
Harmonogram i kolejne kroki
Negocjacje mają potrwać kilka miesięcy i zakończyć się podpisaniem kontraktu EPC na początku 2026 roku. Budowa elektrowni w Choczewie planowana jest na lata 2028–2036, a obecnie prowadzone są prace przygotowawcze, takie jak wycinka drzew i przygotowanie terenu.
Szansa dla polskich firm i sektorów powiązanych
Eksperci nawołują przedsiębiorców do aktywnego przygotowania się już teraz, ponieważ wraz z rozpoczęciem budowy na rynek wejdą zagraniczni dostawcy. Branże, które mogą skorzystać, obejmują m.in.: budownictwo, hutnictwo, cyberbezpieczeństwo, logistykę, automatyzację oraz branżę medyczną korzystającą z technologii jądrowych.
Państwowe instytucje, w tym Agencja Rozwoju Przemysłu, prowadzą już działania wspierające biznes w przygotowaniu do udziału w projekcie.
Energia jądrowa to dla Polski fundament niezależności i bezpieczeństwa energetycznego na wiele dekad, ale też szansa na trwały rozwój przemysłu i technologii.
Źródło: forsal.pl