Kluczowe zmiany w nowelizacji ustawy górniczej

We wrześniu 2025 r. opublikowano najnowszą wersję projektu nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego. Główne cele zmian to wsparcie pracowników zakładów likwidowanych oraz umożliwienie kontynuacji stopniowego wygaszania kopalń. Finansowanie świadczeń będzie pochodzić z dotacji budżetowych, a likwidacje przeprowadzać będą przedsiębiorcy górniczy, nie spółka restrukturyzacyjna.

Wyższe odprawy dla górników

Jednorazowe odprawy wzrosły ze 120 tys. zł do 170 tys. zł i zostaną zwolnione z podatku dochodowego. Uprawnieni będą pracownicy z minimum 3-letnim stażem pracy. To odpowiedź na postulaty środowiska górniczego oraz uwagi zgłaszane podczas konsultacji projektu.

Rozszerzone urlopy górnicze

Górnicy do pięciu lat przed emeryturą (pracownicy zakładów przeróbki na cztery lata) zyskają możliwość korzystania z urlopów górniczych z 80% świadczeniem socjalnym, obliczanym analogicznie do wynagrodzenia za urlop i bez obowiązku świadczenia pracy. Urlopy te będą dostępne nie tylko w zakładach likwidowanych, ale we wszystkich przedsiębiorstwach objętych Nowym Systemem Wsparcia, m.in. w Polsce Grupie Górniczej, Południowym Koncernie Węglowym i Węglokoks Kraj.

Dalsze rozwiązania i finansowanie

• Pracownicy spółek objętych ustawą będą mogli być przenoszeni między przedsiębiorstwami górniczymi, z pierwszeństwem zatrudnienia dla osób z zakładów likwidowanych.
• Wprowadzona zostanie możliwość przekazywania nieruchomości i ruchomości zbędnych przedsiębiorstw górniczych na cele publiczne oraz do utrzymywania systemów odwadniania kopalń.
• Zostanie zniesiony obowiązek uzyskiwania koncesji dla przedsiębiorstw na wydobycie metanu z pokładów węgla kamiennego.
• Na realizację ustawy państwo planuje przeznaczyć do 8,633 mld zł w latach 2026-2035 z budżetu w części dotyczącej gospodarki surowcami energetycznymi.

Terminy i kontekst

Wejście w życie nowelizacji planowane jest na 1 stycznia 2026 r. Polska Grupa Górnicza postulowała wcześniejszy termin, aby kontynuować połączenie kopalń Bielszowice i Halemba. Według strategii spółek energetycznych zapotrzebowanie na węgiel energetyczny w 2030 r. ma wynosić około 6 mln ton, podczas gdy w ubiegłym roku wydobycie wszystkich gatunków węgla sięgało 44 mln ton.

"Projekt nowelizacji pozwoli rozpocząć działania związane m.in. z realizacją programu dobrowolnych odejść pracowników czy zwolnień podatkowych dla likwidowanych przedsiębiorstw" — Ewa Grudniok, rzeczniczka Polskiej Grupy Górniczej

Źródło: Bankier.pl