Fenomen Stanisławy Przybyszewskiej

Stanisława Przybyszewska była niezwykłą postacią literatury polskiej. Była nieślubną córką malarki Anieli Pająkówny oraz pisarza i poety Stanisława Przybyszewskiego. Choć żyła tylko 34 lata, zdążyła pozostawić trwały ślad dzięki swoim dramatom, w tym najsłynniejszemu "Sprawie Dantona". Do niedawna znana była głównie z dramatów, jednak niedawno dzięki inicjatywie badaczy ukazała się także jej dotąd nieznana proza.

Festiwal "Resurgam" – zmartwychwstanie literackiego geniuszu

W dniach 15–25 września 2025 roku Gdańsk gości pierwszy w historii Festiwal Stanisławy Przybyszewskiej pod nazwą "Resurgam", co oznacza "zmartwychwstanę". To wydarzenie ma nie tylko przypomnieć o dorobku pisarki, ale też zachęcić do refleksji nad jej miejscem w polskiej i światowej literaturze, w tym dyskusji o potencjalnym uznaniu jej twórczości na poziomie Nagrody Nobla.

Organizacja i program festiwalu

Organizatorem festiwalu jest Gdański Archipelag Kultury, który współpracuje z Polską Akademią Nauk Biblioteką Gdańską oraz Parafią Podwyższenia Krzyża Świętego w Gdańsku-Chełmie. Kuratorką wydarzenia jest Anna Sadowska – historyczka sztuki i licencjonowana przewodniczka po Trójmieście, od lat prowadząca spacery literackie śladami Przybyszewskiej.

W programie znalazły się:

• warsztaty, projekcje filmowe i wystawy,
• debaty na temat twórczości i życia pisarki,
• spacery po Gdańsku z Anną Sadowską, pozwalające poznać miejsca związane z życiem Stanisławy,
• działania artystyczne łączące taniec i nowoczesne prądy teatralne, prowadzone przez dr Katarzynę Pastuszak, choreografkę i wykładowczynię Uniwersytetu Gdańskiego.

O pisarce i jej związku z Gdańskiem

Stanisława Przybyszewska spędziła w Gdańsku ostatnie 12 lat swojego życia, co podkreśla szczególne znaczenie miasta dla jej twórczości i biografii. W audycji Radia Gdańsk dr Dagmara Binkowska, inicjatorka wydania nieznanych utworów pisarki, oraz Anna Sadowska rozmawiały o osobowości i dorobku Przybyszewskiej oraz o programie festiwalu.

To, co mnie uderzyło w badaniu jej nieznanej prozy, to ogromna estetyczna i intelektualna siła jej pisania – mówiła dr Dagmara Binkowska podczas audycji w Radiu Gdańsk.

Dostęp do programu i udział

Program festiwalu "Resurgam" jest dostępny online i obejmuje wydarzenia dostępne dla szerokiej publiczności zainteresowanej literaturą, sztuką i historią Gdańska. To doskonała okazja, by poznać bliżej sylwetkę jednej z najciekawszych postaci polskiej dramaturgii XX wieku.

Źródło: Radio Gdańsk