Lokalno.pl wiadomości i aktualności z Twojej okolicy

Nowoczesna profilaktyka raka szyjki macicy w Polsce – test HPV HR i cytologia płynna

Od lipca 2025 roku w Polsce wprowadzono nowy model profilaktyki raka szyjki macicy, oparty na teście HPV HR i cytologii na podłożu płynnym, który zapewnia badania na poziomie światowym i wydłuża odstęp między kolejnymi badaniami do pięciu lat.

Nowoczesna profilaktyka raka szyjki macicy w Polsce – test HPV HR i cytologia płynna

Przełom w profilaktyce raka szyjki macicy

We wrześniu, miesiącu świadomości nowotworów onkologicznych, w Polsce oficjalnie weszły w życie nowoczesne zasady profilaktyki raka szyjki macicy. Został on rozszerzony o test HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym (LBC), co umożliwia wykrywanie czynnika sprawczego raka, czyli wysoko onkogennych typów wirusa HPV, i znacząco podnosi skuteczność wczesnego diagnozowania zmian przednowotworowych.

Co zmienia się w programie badań przesiewowych?

Dotychczas kobiety w wieku 25-64 lat wykonywały klasyczną cytologię raz na trzy lata. Teraz badania będą przeprowadzane raz na pięć lat i bazują przede wszystkim na teście molekularnym wykrywającym DNA wirusa HPV HR, a następnie cytologii płynnej z tego samego materiału, jeśli wynik testu HPV jest pozytywny. Takie podejście pozwala na wczesne wykrycie infekcji, która jest główną przyczyną rozwoju raka szyjki macicy.

Rola nowych badań i ich znaczenie

Test HPV HR umożliwia identyfikację obecności wirusa o wysokim ryzyku onkogennym na długo przed ujawnieniem się zmian komórkowych, co znacznie podnosi skuteczność profilaktyki i ogranicza ryzyko choroby. Cytologia na podłożu płynnym pozwala natomiast na dokładniejsze ocenienie ewentualnych nieprawidłowości komórkowych i kierowanie pacjentek do dalszej diagnostyki lub leczenia.

Dostępność i zakres programu

Badania w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy są bezpłatne i dostępne dla wszystkich kobiet w wieku 25-64 lat, bez potrzeby skierowania. Pacjentki mogą zgłaszać się do ponad 2700 placówek w Polsce, w tym poradni położniczo-ginekologicznych i wybranych przychodni POZ z podpisaną umową z NFZ.

"Zmieniamy nie tylko rodzaj badania - wymaz w kierunku wirusa HPV zastępuje klasyczną cytologię – ale także interwał czasowy między kolejnymi badaniami. Ujemny wynik oznacza bardzo niskie ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy w ciągu kolejnych pięciu lat, dlatego kolejne badanie może być wykonywane właśnie w takim odstępie czasu" — prof. Andrzej Nowakowski, Narodowy Instytut Onkologii

Polska na światowym poziomie

Jak podkreśla dr hab. Dagmara Klasa-Mazurkiewicz z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, Polska dzięki tym zmianom dołącza do krajów prowadzących badania przesiewowe na poziomie światowym. Nowy model przesiewu jest zgodny z rekomendacjami Komisji Europejskiej oraz Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC) działającej przy WHO, co świadczy o jego wysokiej skuteczności i bezpieczeństwie dla pacjentek.

Jak skorzystać z programu?

Wystarczy zgłosić się do placówki oferującej test HPV HR i cytologię na podłożu płynnym. Badania są objęte refundacją, więc nie ma potrzeby ponoszenia dodatkowych kosztów, co zwiększa dostęp kobiet do zaawansowanej profilaktyki i realnie wpływa na obniżenie zachorowalności na raka szyjki macicy.

Źródło: radiogdansk.pl