Likwidacja godzin czarnkowych

Od 1 września 2025 r. zostaną zniesione godziny dostępności nauczycieli, potocznie zwane „godzinami czarnkowymi”. Wprowadzono je we wrześniu 2022 r. na podstawie przepisów autorstwa ówczesnego ministra edukacji Przemysława Czarnka. Polegały one na obowiązku jednej godziny tygodniowo, podczas której nauczyciel był zobowiązany być dostępny w szkole dla uczniów i rodziców, aby prowadzić konsultacje.

Godziny te od początku budziły zastrzeżenia, a Związek Nauczycielstwa Polskiego wskazał, że w praktyce były „martwym przepisem”, który nie połączył efektywnie rodziców z nauczycielami.

Zmiany w zatrudnianiu nauczycieli i specjalistów

Nowelizacje zmieniają zasady zatrudniania nauczycieli na czas określony. Uczestnicy zespołu ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli wypracowali skrócenie umowy z dwóch lat szkolnych do jednego roku szkolnego dla nauczycieli posiadających kwalifikacje, ale bez stopnia awansu zawodowego. Ponadto doprecyzowano obowiązki mentorów.

W niepublicznych szkołach i placówkach zostanie rozszerzony wymiar godzin pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowany przez specjalistów (pedagogów, psychologów, logopedów). Zamiast dotychczasowych maksymalnie 4 godzin tygodniowo, od 1 września 2025 do 31 sierpnia 2027 r. mogą oni realizować do 9 godzin na podstawie umów zlecenia, B2B lub innych niż umowa o pracę.

Wynagrodzenie i zastępstwa

Nowe przepisy szczegółowo regulują wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe. Nauczyciel zachowa prawo do wynagrodzenia nawet za niezrealizowane godziny, jeśli w tym czasie prowadził inne zajęcia uwzględniające potrzeby uczniów.

Wprowadzono też ograniczenia w przydzielaniu zastępstw doraźnych tak, by nauczyciele bibliotekarze i specjaliści nie odbywali ich kosztem swoich obowiązkowych godzin zajęć.

Termin wypłaty składników wynagrodzenia naliczanych w oparciu o wykonane prace został przesunięty do 5 dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który wynagrodzenie jest należne.

Dodatkowe uprawnienia nauczycieli

Nauczyciele, którym do emerytury brakuje mniej niż rok, zyskają prawo do skorzystania z urlopu zdrowotnego na leczenie lub rehabilitację uzdrowiskową.

Przywrócono także możliwość powierzenia stanowiska dyrektora szkoły bez konkursu na kolejny okres.

Nagrody jubileuszowe i świadczenia emerytalne

Od 1 stycznia 2026 r. zmienią się przepisy dotyczące nagród jubileuszowych i odpraw emerytalnych:

• wzrost nagrody jubileuszowej za 40 lat pracy z 250% do 300% wynagrodzenia,
• wprowadzenie nowej nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy w wysokości 400% wynagrodzenia,
• podniesienie odpraw emerytalnych i rentowych,
• rozszerzenie grupy nauczycieli uprawnionych do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego (odpowiednik emerytur pomostowych) o pracowników wielu niepublicznych placówek oraz specjalnych ośrodków.

Ujednolicenie pensum nauczycieli zawodowych

Od 1 września 2025 r. zostanie ujednolicony tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć dla nauczycieli praktycznej nauki zawodu i teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach zawodowych, który wyniesie 18 godzin (obecnie dla praktycznej nauki zawodu to 20 godzin).

"Godziny dostępności nie ułatwiły kontaktów między szkołą a rodzicami; rodzice i uczniowie nie korzystają z tego rozwiązania." — Związek Nauczycielstwa Polskiego

Źródło: forsal.pl