Zwiększenie ochrony przed mobbingiem

Ministerstwo Pracy skierowało projekt nowelizacji Kodeksu pracy pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów. Celem zmian jest wzmocnienie ochrony pracowników przed mobbingiem i dyskryminacją, które nadal stanowią poważny problem w polskich firmach. Minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk podkreśla, że zależy na lepszym bezpieczeństwie i godności w pracy:

"To często po prostu mobbing. Przemoc, która przybiera różne formy i pociąga za sobą daleko idące negatywne skutki - fizyczne i psychiczne. To zjawisko, które nie służy nikomu: ani pracodawcy, ani pracownikowi. Dlatego zwiększamy ochronę przed mobbingiem (...) Lepsza ochrona bezpieczeństwa i godności w pracy - to nasz cel, którego jesteśmy coraz bliżej" — Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister pracy

Kontekst problemu i grupy najbardziej narażone

Raport "Pracować po Ludzku" z marca/kwietnia 2025 r. pokazuje, że ponad 66% osób doświadczyło przynajmniej raz w życiu zachowań mogących być uznanymi za mobbing. Problem ten najczęściej dotyka:

• kobiety (70,3% wobec 49,3% mężczyzn),
• osoby młodsze i z krótszym stażem pracy,
• pracowników na niższych stanowiskach, zwłaszcza menedżerów niższego szczebla (70,1%) oraz pracowników liniowych (69,3%).

Propozycje zmian i ich ocena przez ekspertów

Projekt rozszerza definicję mobbingu i nakłada na pracodawców obowiązek działań profilaktycznych. Ekspertka HR Aneta Belczyk-Mazek ocenia, że nowe przepisy to krok naprzód, choć nie pozbawiony istotnych wyzwań:

"Proponowany obowiązek działań profilaktycznych, który miałby być nałożony na pracodawców, brzmi dobrze, bo skoro problem występuje w konkretnej organizacji, to ta konkretna organizacja powinna mieć szansę przyjrzeć się sprawie i rozwiązać ją od środka" — Aneta Belczyk-Mazek, HR Business Partner

Z kolei prawniczka Zuzanna Zakrzewska wskazuje, że:

"Brak jasnych procedur wewnętrznych i ryzyko przeciążenia sądów mogą ograniczyć skuteczność nowych przepisów. Kluczowe będzie ich praktyczne wdrożenie - bez tego regulacje mogą pozostać jedynie deklaratywne" — Zuzanna Zakrzewska, EY Law

Dyskryminacja – rozbudowane zapisy i wyzwania

Projekt zawiera także szersze kryteria zakazu dyskryminacji m.in. ze względu na płeć, wiek, rasę, religię oraz sytuacje, gdy cecha jest błędnie przypisana lub pracownik jest dyskryminowany przez powiązanie z inną osobą. Ekspertka Katarzyna Kamecka podkreśla, że:

"Stosowanie przez ustawodawcę pojęć takich jak dyskryminacja oparta na założeniu czy dyskryminacja przez powiązanie świadczy o profesjonalizmie, ale może utrudniać zrozumienie przepisów przez pracowników i pracodawców" — Katarzyna Kamecka, Polskie Towarzystwo Gospodarcze

Wyzwania we wdrażaniu nowych przepisów

Aneta Belczyk-Mazek zwraca uwagę, że mimo zaawansowanych prac projekt może być nieczytelny dla większości pracowników i pracodawców oraz grozić tym samym ograniczeniem skuteczności:

"Obawiam się, że ustawa podzieli los niedawnych zmian w zakresie ochrony sygnalistów – w praktyce wiele firm nadal nie potrafi skutecznie realizować nowych obowiązków, pomimo teoretycznych wymagań" — Aneta Belczyk-Mazek

Zwraca także uwagę na niewystarczające wsparcie dla pracodawców:

"Rząd zapowiada wzmożone kontrole PIP, ale nie słyszałam o propozycjach realnej pomocy we wdrażaniu nowych przepisów" — Aneta Belczyk-Mazek

Rekomendacje dla firm przed wejściem w życie nowych regulacji

Ekspertka podkreśla, że aby przygotować się do zmian, firmy powinny:

• prowadzić indywidualną analizę i rozwiązywać problemy wewnątrz organizacji,
• budować świadomość i otwartość wśród pracowników i kierownictwa,
• nie redukować działań jedynie do szkoleń czy webinarów,
• wdrażać jasne procedury i regulaminy przeciwdziałające mobbingowi i dyskryminacji.

Wykupienie webinaru jako jedyne rozwiązanie jest, zdaniem ekspertki, zdecydowanie niewystarczające, jeśli chcemy realnie przeciwdziałać problemom.