Wygaśnięcie umowy najmu po śmierci najemcy

Według projektu nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, po śmierci najemcy mieszkania komunalnego umowa najmu będzie wygasać. Osoby uprawnione, takie jak małżonek czy dzieci, chcące dalej mieszkać w lokalu, będą musiały złożyć stosowne oświadczenie do gminy. Ta z kolei będzie miała 6 miesięcy na przesłanie pisemnej oferty zawarcia nowej umowy najmu.

Obecnie umowa przechodzi automatycznie na spadkobierców, co według resortu ogranicza możliwości zarządzania lokalami przez gminy. Nowe rozwiązanie pozwoli na kontrolę weryfikacji dochodów i ograniczenie przyznawania mieszkań osobom o wysokich dochodach.

Weryfikacja dochodów najemców co 5 lat

Projekt wprowadza obowiązek weryfikacji, czy najemca spełnia kryterium dochodowe umożliwiające korzystanie z mieszkania komunalnego nie rzadziej niż co 5 lat. Najemcy będą zobowiązani do składania dokumentów potwierdzających dochody w terminie do 45 dni od wezwania (obecnie jest to 30 dni).

Wyjątkiem od tego obowiązku mają być osoby takie jak emeryci, renciści czy najemcy świadczący usługi na rzecz gminy w zamian za mieszkanie.

Sposób obliczania czynszu w przypadku przekroczenia progu dochodowego zostanie dookreślony, a gminy będą mogły przedłużać okres, za jaki składane są deklaracje dochodowe.

Dodatkowe regulacje i ułatwienia dla gmin

• Gminy będą miały prawo wypowiedzieć umowę najmu, jeśli najemca posiada inny tytuł prawny do nieruchomości, w tym dom lub mieszkanie w tej samej lub pobliskiej miejscowości.
• Obowiązek składania oświadczenia o braku innego tytułu prawnego zostanie wprowadzony zarówno dla ubiegających się o lokal, jak i obecnych najemców.
• Wprowadzone zostaną zasady dotyczące wysokości odszkodowania od osób bez tytułu prawnego do lokalu – odszkodowanie ma być wyższe niż dotychczasowa wysokość czynszu, by przeciwdziałać bezprawnemu zajmowaniu lokalu.
• Nowe przepisy uregulują również zwrot kaucji przy podwyżce czynszu, aby kaucja była zwaloryzowana, ale nie przekraczała iloczynu aktualnego czynszu i stawki czynszu przy pobraniu kaucji.
• Gminy zyskają możliwość wynajmowania do 20% lokali w nowo wybudowanych lub po kapitalnym remoncie budynkach na odrębnych zasadach tylko dla pierwszych najemców, co ma ograniczyć lukę mieszkaniową dla osób o średnich dochodach.
• Zmiany mają usprawnić wypowiadanie umów podnajmu dokonywanych przez gminę, w tym określić minimalny 6-miesięczny termin wypowiedzenia.
• W przypadku dodatków mieszkaniowych będzie można odmówić ich przyznania nie tylko przy zawyżaniu liczby domowników, ale również przy jej zaniżaniu, aby zapobiec nieuczciwym deklaracjom.

„Po śmierci najemcy lokalu komunalnego umowa najmu będzie wygasać, a osoby uprawnione będą mogły starać się o nową umowę, co pozwoli na lepsze zarządzanie zasobem mieszkaniowym przez gminy.” — Ministerstwo Rozwoju i Technologii

Projekt modernizuje też procedury, by gminy mogły weryfikować dochody najemców z umowami sprzed 21 kwietnia 2019 r., co obecnie jest niemożliwe. Zmiany mają przeciwdziałać tzw. dziedziczeniu mieszkań komunalnych bez ograniczeń, które często blokuje dostęp do nich potrzebującym.

Projekt ma zostać przyjęty przez rząd w drugim kwartale 2026 roku, co jest kluczowe dla poprawy systemu mieszkalnictwa komunalnego i skuteczniejszego zarządzania zasobem przez gminy.

Źródło: bankier.pl