Nowe regulacje dla fundacji rodzinnych

Ministerstwo Finansów zaskoczyło przedsiębiorców projektem zmian w ustawie o fundacjach rodzinnych, opublikowanym 29 sierpnia 2025 r. Od 1 stycznia 2026 r. wejdą w życie nowe podatki i ograniczenia dotyczące funkcjonowania tych fundacji, bez przewidzianego vacatio legis.

W praktyce oznacza to, że fundacje miały ledwie kilka dni, by przeprowadzić transakcje na dotychczasowych zasadach, co wzbudziło liczne kontrowersje i zarzuty o działanie prawa wstecz.

36-miesięczny lock-up na sprzedaż aktywów

Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie 36-miesięcznego okresu „lock-up” dla aktywów wniesionych lub nabytych przez fundację rodzinną. Sprzedaż składników majątku przed upływem tego czasu skutkować będzie koniecznością zapłaty podatku CIT.

Zmiany w opodatkowaniu najmu nieruchomości

Projekt precyzuje również opodatkowanie najmu. Zwolnienie podatkowe będzie dotyczyło wyłącznie najmu mieszkań na cele mieszkaniowe prowadzonych bezpośrednio przez fundację. Natomiast najem krótkoterminowy – w tym usługi turystyczne czy wynajem przez platformy takie jak Airbnb – zostanie wyłączony z preferencji podatkowych.

Dotychczasowa linia orzecznictwa, m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 5 sierpnia 2025 r. (I SA/Bd 315/25), uznawała najem krótkoterminowy za dopuszczalny dla fundacji, co teraz zostanie zmienione na poziomie ustawowym.

Uszczelnienia podatkowe i nowe obciążenia

Projekt przewiduje także:

• włączenie fundacji rodzinnej do reżimu podatkowego CFC (Controlled Foreign Company),
• rozszerzenie przepisów dotyczących exit tax,
• eliminację korzystania z podmiotów transparentnych podatkowo,
• doprecyzowanie zasad rozliczania ukrytych zysków.

Krytyka i konsekwencje dla fundacji

Eksperci, w tym Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt, krytykują brak vacatio legis, wskazując na naruszenie zasady pewności prawa i działanie prawa wstecz. Zwracają uwagę, że nowe przepisy są sprzeczne z pierwotnym celem fundacji rodzinnych, które miały ułatwiać sukcesję i stabilne zarządzanie majątkiem, a teraz mogą wymuszać długotrwałe utrzymywanie aktywów niezależnie od sytuacji rynkowej.

Fundacje rodzinne znalazły się w niezwykle trudnym położeniu. To sytuacja bez precedensu, pokazująca, że stabilność prawa podatkowego w Polsce pozostaje jedynie obietnicą, a praktyka sprowadza się do nagłych i kosztownych zmian. — Piotr Juszczyk, inFakt

Źródło: Bankier.pl