Formalne zawiadomienie i zarzuty wobec KNF

Prezes Najwyższej Izby Kontroli, Marian Banaś, skierował do Ministra Sprawiedliwości i Prokuratora Generalnego obszerny wniosek o wszczęcie postępowania na podstawie podejrzenia popełnienia przestępstw przez przedstawicieli Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) na szkodę trzech spółek: Ursus S.A., Polnord S.A. oraz Polski Bank Apeksowy S.A.. Zawiadomienie dotyczy nieprawidłowości w nadzorze nad rynkiem finansowym, które ujawniono podczas kontroli NIK w Urzędzie KNF.

Dodatkowo Izba wskazała na możliwe utrudnianie kontroli NIK przez pracowników Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG). Do zawiadomienia dołączono materiały kontrolne, a NIK zadeklarowała gotowość do współpracy przy wyjaśnieniu sprawy.

Problemy z nadzorem nad Polskim Bankiem Apeksowym

Polski Bank Apeksowy (PBA) miał być nową alternatywą dla istniejących zrzeszeń banków spółdzielczych. Jednak NIK skrytykowała proces uzyskania zezwoleń i licencji przez PBA, wskazując na niewłaściwe lub opóźnione działania KNF:

• Nieprawidłowo prowadzono postępowania administracyjne, co wywołało niepewność 56 banków spółdzielczych, które złożyły wniosek o utworzenie PBA.
• KNF opóźniła informacje dotyczące składek na BFG oraz przesłanek negatywnych dla udzielenia zezwolenia.
• Ostatecznie w listopadzie 2018 r. odmówiono PBA zgody na rozpoczęcie działalności, co – według NIK – było skutkiem nierzetelnego nadzoru.

Krytyka nadzoru KNF nad Polnordem

Nadzór KNF nad Polnordem oceniono przez NIK jako powierzchowny i ograniczony do formalności. Pomimo ciągłych złych wyników finansowych spółki w latach 2019-2021, nie prowadzono systematycznej analizy jej raportów finansowych. Co więcej:

• KNF nie zapewniała inwestorom mniejszościowym pełnej i transparentnej informacji o sytuacji spółki.
• Urząd nie przekazał wielu skarg radzie nadzorczej Polnordu, która powinna kontrolować zarząd.
• Największe zastrzeżenia budzi zezwolenie KNF na wycofanie akcji Polnordu z obrotu giełdowego w trakcie trwającego sporu sądowego, co NIK uznała za działanie bezprawne.

Sprawa Ursusa i jej konsekwencje

W przypadku Ursusa, NIK zarzuciła KNF nierzetelność w prowadzeniu postępowania dotyczącego podejrzenia wykorzystania informacji poufnych w obrocie akcjami spółki. Dokumenty przekazane przez KNF w tym zakresie były niedokładne i nie uwzględniały wszystkich istotnych osób mających dostęp do informacji o egzekucji komorniczej wobec spółki.

Po umorzeniu postępowania nie opublikowano również informacji o odblokowaniu rachunków papierów wartościowych Ursusa, co negatywnie wpłynęło na kurs akcji i przyczyniło się do upadłości spółki oraz wycofania jej akcji z obrotu w październiku 2022 r.

Stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego

KNF w odpowiedzi na kontrolę NIK zakwestionowała ustalenia Izby. Według Komisji NIK błędnie oceniła materiał dowodowy oraz źle zinterpretowała przepisy prawa. KNF podkreśliła, że NIK forsuje własne (nieracjonalne) interpretacje, nie uwzględniając specyfiki rynku finansowego i prawa europejskiego.

"NIK kolejny raz w swoich działaniach kontrolnych dotyczących KNF forsuje własną interpretację przepisów regulujących kompetencje Komisji (...) pomija przy tym zarówno prawo polskie, jak i europejskie oraz specyfikę tego rynku" — stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego

Źródło: Bankier.pl