Najstarszy tunel kolejowy w Polsce
W Rydułtowach, na Śląsku, znajduje się najstarszy tunel kolejowy w Polsce, który od ponad 160 lat służy kolei. Tunel ma 727 metrów długości i jeden tor. Został oddany do użytku na początku 1857 roku, w czasach intensywnego rozwoju przemysłu i rosnącego zapotrzebowania na węgiel.
Innowacyjna budowa z użyciem łoju wołowego
Budowa tunelu stanowiła ogromne wyzwanie z powodu niestabilnego gruntu i naporu wód gruntowych. Aby uszczelnić konstrukcję i chronić ją przed zawaleniem, użyto aż 20 tysięcy ton łoju wołowego oraz innych tłuszczów. Ta unikatowa metoda zabezpieczająca okazała się skuteczna, gdyż tunel zachował swoją trwałość do dziś.
Burzliwe losy tunelu
- W 1857 roku część tunelu zawaliła się wskutek szkód górniczych, lecz szybko go odbudowano.
- W 1919 roku, podczas I Powstania Śląskiego, odbyła się tu jedna z ważnych bitew. W walce o tunel zginął 19-letni powstaniec Jerzy Dembczyk, którego pamięć upamiętnia stojący tuż przy obiekcie obelisk.
- W 1939 roku, na początku II wojny światowej, Wojsko Polskie wysadziło tunel, aby opóźnić niemiecką ofensywę. Mimo to Niemcy odbudowali go w 1942 roku.
„[...] tunel stanowi świadectwo nie tylko inżynieryjnego kunsztu, ale i ważny symbol historii powstań śląskich oraz zmagań regionu w czasach wojny.” — Dziennik Zachodni
Obiekt ciągle w służbie kolei i historii
Obecnie tunel jest nadal czynny i odbywa się nim codziennie wiele przejazdów pociągów, głównie transportujących węgiel. Mimo chęci włączenia do Szlaku Zabytków Techniki, ze względu na aktywne użytkowanie tunelu nie można go udostępnić turystom.
Dla mieszkańców i pasjonatów jest to unikatowy obiekt przypominający o dawnych czasach, gdy do budowy tworzyw używano naturalnych, dziś już rzadko stosowanych materiałów, takich jak wołowy łój.
Źródło: Dziennik Zachodni