Najbezpieczniejsze regiony i miasta pod względem odporności
Według raportu Banku Gospodarstwa Krajowego 15,7 mln Polaków mieszka w gminach i miastach odznaczających się ponadprzeciętnym poziomem odporności na różne zagrożenia, w tym militarne. Na łącznie 107 samorządów spełniających kryteria wysokiej odporności największą grupę stanowią mieszkańcy 23 miast na prawach powiatu (6,7 mln) oraz 3,7 mln osób mieszkających w małych gminach wiejskich. Największym bezpiecznym miastem jest Nowy Sącz w Małopolsce.
Analiza zagrożeń według czterech kategorii
BGK definiuje odporność jako zdolność samorządów do przygotowania, reakcji i odbudowy po wystąpieniu kryzysu. Analiza obejmuje cztery główne rodzaje zagrożeń:
- klęski naturalne (powodzie, susze, upały),
- kryzysy zdrowotne (epidemie),
- klęski humanitarne (np. niekontrolowany napływ uchodźców),
- zagrożenia militarne (działania hybrydowe, cyberataki, wojna informacyjna).
Decydujące o poziomie zagrożenia są czynniki niezależne od lokalnej społeczności, takie jak położenie geograficzne i demografia. Na przykład region przesmyku suwalskiego jest uznawany za jeden z najbardziej zapalnych punktów w Europie pod względem zagrożeń militarnych. Również miasta położone nad rzekami z wysokim ryzykiem powodzi są narażone na katastrofy naturalne (np. Kłodzko).
Najbardziej i najmniej odporne województwa
Najwyższy poziom odporności wykazuje województwo mazowieckie, gdzie dwie trzecie gmin i miast na prawach powiatu osiągnęło wyniki powyżej średniej we wszystkich obszarach zagrożeń. W drugą stronę plasują się województwa warmińsko-mazurskie, zachodniopomorskie i kujawsko-pomorskie, gdzie ponad 65% samorządów wykazało niską odporność na zagrożenia.
Łącznie 799 samorządów ma ponadprzeciętny poziom odporności, a 863 poniżej średniej. Najwięcej zabezpieczonych gmin znajduje się na Mazowszu, a najmniej w wymienionych województwach północnych i zachodnich.
Najbardziej zagrożone miasta – Warszawa i Gdańsk
Blisko 1,3 mln Polaków mieszka w 169 gminach szczególnie narażonych na wszystkie kategorie ryzyka, głównie w województwach lubelskim, podlaskim i mazowieckim. W największym ryzyku militarnym i humanitarnym znajdują się stolica i Gdańsk. Oba miasta mają strategiczne znaczenie z powodu infrastruktury: w Gdańsku zlokalizowane są rafineria, ważny port i lotnisko, a w Warszawie lotnisko oraz siedziby najważniejszych instytucji państwowych.
"W takich relatywnie zagrożonych miastach mieszka 72,9 proc. ludności wszystkich miast na prawach powiatu" — autorzy raportu BGK
Kryzysy humanitarne i przygotowanie miast
Raport podkreśla, że najbardziej propagujący kryzysy humanitarne są równocześnie najlepiej przygotowane na te wyzwania. Do tej grupy należą Warszawa, Wrocław, Kraków, Gdańsk i Poznań. Z kolei miasta takie jak Jaworzno, Rybnik czy Sosnowiec posiadają relatywnie mniejsze zabezpieczenia w obliczu kryzysów humanitarnych.
Autorzy raportu zwracają uwagę, że podatność na inne zagrożenia (poza humanitarnymi) w większym stopniu zależy od czynników geograficznych i demograficznych niż od poziomu rozwoju czy potencjału gospodarczego samorządu.
Źródło: forsal.pl