Odwołania mimo negatywnych opinii kolegiów
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podjął decyzję o odwołaniu 25 prezesów i wiceprezesów sądów w całym kraju, w tym 10 z okręgu zamojskiego, pomimo że kolegia sądów wyraziły wobec tych wniosków negatywne opinie. Dotyczy to między innymi prezesa i wiceprezesa Sądu Okręgowego w Zamościu oraz kilku prezesów i wiceprezesów sądów rejonowych w regionie.
Brak konsultacji z Krajową Radą Sądownictwa
Zgodnie z obowiązującym prawem minister powinien zwrócić się do Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) o opinię, gdy kolegia sądów wydają negatywną ocenę wniosków o odwołanie. Minister Żurek jednak nie skorzystał z tej procedury, ponieważ nie uznaje obecnej KRS, powołanej po 2017 roku, którą ocenia jako działającą w sposób sprzeczny z Konstytucją i standardami międzynarodowymi.
Argumentacja i podstawa prawna decyzji
Decyzje ministra o odwołaniu sędziów motywowane są tym, że osoby te uczestniczyły w procedurach awansowych prowadzonych przez zdaniem resortu „nieprawidłowo ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa” lub udzielały jej poparcia, podpisując listy kandydatów. Minister podkreślił, że dalsze pełnienie przez te osoby funkcji „nie da się pogodzić z dobrem wymiaru sprawiedliwości”.
Podstawą prawną dla decyzji jest art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, który pozwala na odwołanie sędziego z funkcji, jeśli dalsze jej pełnienie „nie można pogodzić z dobrem wymiaru sprawiedliwości”.
Reakcja Krajowej Rady Sądownictwa
KRS zdecydowanie sprzeciwiła się odwołaniom, określając je jako działanie „wbrew obowiązującym przepisom prawa, wbrew stanowiskom organów sądów oraz wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego”. Prezydium KRS wystosowało oświadczenie, w którym potępia „bezprecedensowe naruszenia prawa” oraz skierowało zawiadomienie do Prokuratury Generalnej o możliwości popełnienia przestępstw przez ministra sprawiedliwości.
"Prezydium Krajowej Rady Sądownictwa stanowczo potępia te bezprecedensowe naruszenia prawa i jednocześnie kieruje zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstw przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratura Generalnego" – Rafał Puchalski, wiceprezes KRS
Obecne kierownictwo sądów w okręgu zamojskim
Do czasu powołania nowych prezesów obowiązki kierownicze w sądach okręgu zamojskiego pełnią dotychczasowi zastępcy, a tam gdzie ich odwołano – przewodniczący wydziałów z najdłuższym stażem. W Zamościu jest to m.in. Elżbieta Winiarska (SO w Zamościu), Renata Zielińska (SR w Krasnymstawie), Jolanta Baran (SR w Zamościu) oraz Henryk Buńko (SR w Tomaszowie Lubelskim).