Polska jako piwna potęga w UE

Polska jest trzecim największym producentem piwa w Unii Europejskiej, odpowiadając za około 3,4 mld litrów rocznie, co stanowi ponad 10% unijnej produkcji. Za nami są Niemcy i Hiszpania. Ze względu na wagę branży UOKiK przeprowadził szczegółowe badanie rynku, obejmujące lata 2019-2022, z analizą wcześniejszych lat dla szerszego kontekstu.

Badanie rynku słodu i główne wnioski

Badanie objęło 16 wybranych browarów oraz słodownie i pośredników będących kluczowymi dostawcami surowców do produkcji piwa. UOKiK zwrócił uwagę na deficyt jęczmienia browarnego oraz niedostateczną podaż krajowego słodu, który zaspokajał nie więcej niż połowę potrzeb rynku. Cztery słodownie z kapitałem zagranicznym – Soufflet, Viking Malt, Crisp Malt i Malteurop Polska – odpowiadały za 99% krajowej produkcji słodu.

Struktura rynku i relacje między podmiotami

Rynek słodów i piwa w Polsce składa się z przetwórców, pośredników oraz licznej, lecz relatywnie słabszej grupy rolników. Przedstawiciele branży wskazywali, że krajowy rynek słodu to rynek sprzedawców surowców, szczególnie wobec presji ze strony słodowni z Czech i Słowacji. W kontraktach między producentami a dostawcami zboża pojawiły się jednak zapisy mogące naruszać prawo, dotyczące m.in. cen i terminów płatności, co skłoniło UOKiK do analizy ich zgodności z przepisami.

Problemy z dostępnością surowców

Jęczmień browarny to kluczowy surowiec, a jego zasiewy i liczba gospodarstw rolnych systematycznie maleją – z 492 tys. w 2005 r. do ok. 190 tys. w 2020 r., a areał upraw spadł o 37% między 2000 a 2024 rokiem. To ogranicza możliwości rozwoju produkcji słodu w Polsce, co skutkuje silnym importem surowego słodu przez browary.

Rekomendacje UOKiK dla branży

Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreśla potencjał do zwiększenia produkcji słodu w Polsce, jednak wymaga to:

• Zacieśnienia współpracy między słodowniami, browarami i producentami jęczmienia,
• Wsparcia uprawy jęczmienia poprzez poprawę jakościowego know-how,
• Przełamywania barier przez rolników m.in. poprzez współpracę z organizacjami branżowymi i grupami producenckimi, co pozwoli na wymianę doświadczeń, wspólne zamówienia i lepszą pozycję negocjacyjną.

Ważne jest też prawidłowe formułowanie umów, które powinny być czytelne, zgodne z prawem i uwzględniać orzecznictwo, by zapobiegać nieporozumieniom i chronić słabszych partnerów rynkowych. UOKiK monitoruje stosowanie przepisów o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi.

Dostęp do raportu i dalsze kroki

Pełen tekst raportu z badania rynku słodu oraz rekomendacje można znaleźć i pobrać na stronie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

"Polska ma potencjał do zwiększenia produkcji słodów, ale wymaga to intensyfikacji współpracy i wsparcia rolników w uprawie jęczmienia browarnego" – Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK.

Źródło: farmer.pl