Koszt systemu kaucyjnego w Polsce
Według najnowszego raportu Deloitte, całkowite koszty związane z uruchomieniem i funkcjonowaniem systemu kaucyjnego mogą przekroczyć 40 mld zł w ciągu 10 lat. Nakłady inwestycyjne szacuje się na około 11,5 mld zł, co jest wartością o 2,7 mld zł niższą niż pierwotnie przewidywano. Znacznie wyższe od spodziewanych są koszty operacyjne, które mogą wynieść 32,4 mld zł, czyli o 9,3 mld zł więcej niż w wcześniejszych prognozach.
Wzrost kosztów operacyjnych wynika m.in. z wyższych ofert na ręczną zbiórkę opakowań oraz rosnącej liczby automatów do zbiórki, których zakup stanowi istotny wydatek dla operatorów systemu. Dodatkowo, koszt systemu zwiększa także zadłużenie sieci handlowych związane z finansowaniem działania mechanizmu.
„Kluczowe będzie wypracowanie rozwiązań, które pozwolą zrównoważyć zobowiązania finansowe oczekiwanymi efektami środowiskowymi i gospodarczymi, tak aby system był nie tylko zgodny z przepisami, ale także długoterminowo opłacalny” — Joanna Leoniewska-Gogola, Deloitte
Start systemu i działanie kaucji
System kaucyjny w Polsce rozpoczął działalność 1 października 2025 roku. Od tego dnia na napojach w plastikowych butelkach PET i puszkach będzie doliczana kaucja w wysokości 50 groszy. W przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku kwota kaucji wyniesie 1 zł.
Kaucja będzie pobierana we wszystkich sklepach, restauracjach, kawiarniach oraz punktach vendingowych sprzedających objęte systemem produkty. Zwrot kaucji będzie możliwy zarówno w sklepach prowadzących zbiórkę, gdzie klient może odzyskać pieniądze bezpośrednio przy kasie lub po okazaniu potwierdzenia zwrotu z urządzenia zwrotowego (zwrotomatu). Cały proces zwrotu odbywa się bez konieczności przedstawiania dowodu zakupu.
Cel wprowadzenia i ramy prawne
Głównym celem systemu kaucyjnego jest realizacja unijnych celów środowiskowych, m.in. zwiększenie poziomów selektywnej zbiórki i recyklingu butelek PET do co najmniej 77% do końca 2025 roku, a w dalszej perspektywie do 90% w 2029 roku.
Wprowadzanie systemu było możliwe dzięki nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Wdrożenie mechanizmu przesunięto na 1 października 2025 roku, a każdy podmiot reprezentujący jest zobowiązany do zorganizowania co najmniej jednego stacjonarnego punktu zbiórki w każdej gminie.
Model działania i wyzwania
Polski system kaucyjny cechuje model konkurencyjny z wieloma operatorami, co jest rzadkością w porównaniu z innymi krajami, które wybierają jednego centralnego operatora. Operatorzy mają ze sobą konkurować, choć całość systemu musi działać jako spójny i zintegrowany mechanizm, co stwarza wyzwania organizacyjne i techniczne.
Źródło: bankier.pl