Obecne zasady w polskim systemie emerytalnym

W Polsce do nabycia prawa do emerytury wymagane jest osiągnięcie określonego wieku i stażu pracy. Minimalny staż pracy to 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, a powszechny wiek emerytalny wynosi odpowiednio 60 i 65 lat. W przepisach występują jednak wyjątki, w tym rozwiązania umożliwiające wcześniejszą emeryturę lub nabycie świadczeń mimo braku pełnego stażu.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające – obecna sytuacja

Od 2019 roku funkcjonuje tzw. rodzicielskie świadczenie uzupełniające (Mama 4 plus), przysługujące kobietom, które wychowały co najmniej czworo dzieci, osiągnęły wiek emerytalny i nie mają własnych wystarczających środków utrzymania. Świadczenie to ma charakter nieskładkowy, wypłacane jest z budżetu państwa i zależy od indywidualnej sytuacji wnioskodawczyni. Mogą je otrzymać także osoby mieszkające w Polsce przez co najmniej 10 lat po ukończeniu 16 lat, bez konieczności posiadania obywatelstwa polskiego.

Jednak dostęp do tego świadczenia dla ojców jest bardzo ograniczony i możliwy wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach — gdy matka dzieci zmarła, porzuciła je lub niepełni roli wychowawczej. W efekcie spośród około stu tysięcy złożonych wniosków zaledwie 667 pochodziło od ojców.

Planowane zmiany – równość dla ojców i matek

Ministerstwo Rodziny zapowiada zmiany, które zakończą nierówne traktowanie płci w zakresie tego świadczenia. Nowe przepisy umożliwią ojcom, którzy wychowali co najmniej czworo dzieci oraz nie zdobyli prawa do minimalnej emerytury, otrzymywanie świadczenia na takich samych zasadach jak matki. Przy czym nie będzie miało znaczenia, czy matka żyje lub jaką rolę pełniła, a kluczowym kryterium stanie się faktyczne wychowywanie dzieci i rezygnacja z kariery zawodowej przez ojca.

„Chcemy, aby ojcowie mieli równe prawo do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, bez zbędnych ograniczeń, jakie obowiązywały dotąd” — Ministerstwo Rodziny

Znaczenie zmian dla rynku i społeczeństwa

Te zmiany wpisują się w szerszy kontekst debaty nad wyrównaniem praw emerytalnych kobiet i mężczyzn oraz kwestionowaniem różnic w wieku emerytalnym. Eksperci i raporty podkreślają, że nierówności w systemie emerytalnym dotyczą obu płci — kobiety często mają niższe świadczenia z powodu krótszego stażu i niższego wieku emerytalnego, a mężczyźni pracują dłużej, mimo krótszej średniej długości życia.

Przewidywane zmiany w rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym będą ważnym krokiem do realizacji konstytucyjnej zasady równości i zmniejszenia dyskryminacji ze względu na płeć.

Źródło: forsal.pl