Koalicja 15 państw w obronie stabilności cen w systemie ETS2
Wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta poinformował, że Polska stworzyła koalicję 15 państw UE, które wskazują na potrzebę ponownego przedyskutowania systemu ETS2, mającego objąć od 2027 roku sektory transportu i ogrzewania emisjami CO2. Głównym postulatem jest wprowadzenie mechanizmu kontroli cen pozwoleń na emisję, by zapobiec niekontrolowanemu wzrostowi kosztów dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw.
"To, czego się boją państwa członkowskie, to to, że wprowadzenie tego systemu może spowodować niekontrolowany wzrost cen pozwoleń, a niekontrolowany wzrost cen pozwoleń oznacza droższy transport, droższe ogrzewanie." — Krzysztof Bolesta, Wiceminister klimatu i środowiska
Regulacje i wyzwania legislacyjne ETS2
ETS2 jest nowym europejskim systemem opłat za emisję CO2, zaprojektowanym dla dostawców paliw w transportu drogowego i budownictwie, który ma działać od 2027 r. Wprowadzenie tego mechanizmu wywołało obawy o gwałtowne wzrosty cen energii (np. benzyny, gazu czy węgla), co w Polsce dotyczy ponad 17 mln źródeł ciepła. Polska podkreśla, że zmiana legislacyjna jest trudna, ponieważ wymaga przekonania Komisji Europejskiej, posiadającej inicjatywę ustawodawczą na poziomie UE.
Społeczny Fundusz Klimatyczny – wsparcie dla najuboższych
Równolegle z ETS2 od 2026 r. ma ruszyć Społeczny Fundusz Klimatyczny, który ma kompensować skutki kosztowe dla najuboższych mieszkańców UE. Polska będzie jednym z największych beneficjentów funduszu (około 18% udziału), z alokacją przekraczającą 11,4 mld euro do 2032 r.
Ministerstwo funduszy koordynuje plan wydatkowania środków, które mogą obejmować już koszty poniesione w 2025 roku. Wśród polskich programów zgłoszonych do wsparcia jest m.in. Program Czyste Powietrze.
Program Czyste Powietrze i finansowanie
W budżecie na 2026 r. zaplanowano ponad 6 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego na priorytetowe programy, w tym „Czyste Powietrze”, które dodatkowo otrzymało zgodę Europejskiego Banku Inwestycyjnego na wsparcie finansowe w wysokości 10 mld zł. Wiceminister Bolesta ocenił, że kwota 6 mld zł jest wystarczająca na przyszły rok, choć dalsze finansowanie będzie wymagało poszukiwań funduszy z innych źródeł.
Negocjacje unijnego celu klimatycznego na 2040 rok
Wiceminister opisał, że negocjacje dotyczące pośredniego celu redukcji emisji CO2 do 2040 r. przebiegają dwutorowo – w Parlamencie Europejskim oraz Radzie UE. Parlament jest podzielony co do zakresu i formuły celu, natomiast Rada UE pod przewodnictwem Danii planowała przyjęcie stanowiska na posiedzeniu 18 września 2025 r.
Polska wraz z Francją, Niemcami i Włochami postulowała odroczenie decyzji, co spotkało się z poparciem 11 państw, jednak ostateczne stanowisko pozostaje niepewne.
Źródło: forsal.pl