Spadek liczby i zmiany w odszkodowaniach dla rolników
Z danych z "Rocznika Statystycznego Rolnictwa 2024" wynika, że w 2023 roku wypłacono z obowiązkowych ubezpieczeń budynków rolniczych 24 tysiące odszkodowań o łącznej wartości 210,1 mln zł. Rok wcześniej liczba wypłat wyniosła ponad 52 tysiące, a suma 300,6 mln zł. Jednocześnie wzrosła średnia kwota odszkodowania z około 5,8 do blisko 8,7 tys. zł. Oznacza to, że ubezpieczyciele chętniej wypłacają wyższe kwoty w przypadku całkowitych zniszczeń, ale częściej odmawiają lub zaniżają świadczenia przy mniejszych szkodach.
Najczęstsze praktyki obniżające wypłaty
Eksperci, m.in. Marta Kapsul z Helpfind, wskazują na kilka sposobów, w jakie zakłady ubezpieczeń obniżają należne rolnikom kwoty:
- Podwójna amortyzacja – ubezpieczyciel pomniejsza wartość budynku o jego zużycie techniczne już przy zawieraniu umowy, a następnie powtarza to potrącenie przy wyliczaniu odszkodowania, co jest sprzeczne z zasadą pełnej kompensacji.
- Stosowanie wewnętrznych, zaniżonych cenników – wycena kosztów odbudowy i remontów opiera się na tabelach ubezpieczyciela, które nie uwzględniają rzeczywistych kosztów materiałów, robocizny czy utylizacji odpadów.
- Manipulacje przy kwalifikacji szkody – całkowicie zniszczone budynki są klasyfikowane jako nadające się do remontu, co skutkuje wypłatą niewystarczających środków.
- Odmowy z powodu „złego stanu technicznego” – ubezpieczyciele często twierdzą, że szkoda powstała z winy złego stanu budynku, co nie jest uznawaną prawnie podstawą do odmowy wypłaty.
"Podwójna amortyzacja narusza zasady obowiązkowego ubezpieczenia oraz zasadę pełnej kompensaty, zgodnie z którą świadczenie powinno przywracać stan sprzed szkody w granicach sumy ubezpieczenia." — Stanisław Stawiński, radca prawny
Jak skutecznie dochodzić pełnego odszkodowania?
Rolnicy mają narzędzia do obrony przed zaniżonymi odszkodowaniami. Podstawowe kroki to:
- Natychmiastowa dokumentacja szkody – dokładne zdjęcia, filmy, oświadczenia świadków i próbki zniszczonych upraw już w dniu zdarzenia.
- Terminowe zgłoszenie szkody – zwykle w ciągu 3 dni roboczych, z żądaniem pisemnego potwierdzenia odbioru zgłoszenia.
- Wgląd w dokumentację – dostęp do protokołów, kosztorysów i dokumentacji zdjęciowej ubezpieczyciela, również wykonanej dronem.
- Wniesienie reklamacji – w formie pisemnej, mailowej lub przez ePUAP, z żądaniem wypłaty części bezspornej odszkodowania.
- Kwestionowanie tabel i cenników – domaganie się ujawnienia podstaw wyceny oraz stosowania rzeczywistych kosztów odbudowy przy rozliczeniu.
- Pomoc Rzecznika Finansowego i postępowanie polubowne – bezpłatna pomoc oraz możliwość uzyskania opinii eksperckiej wartościowej w sądzie.
- Droga sądowa i egzekwowanie ustawowych odsetek – od lipca 2025 r. odsetki za opóźnienie wynoszą 10,5% rocznie, co zwiększa kwotę dochodzoną od ubezpieczyciela.
"Jeżeli podejrzewamy, że odszkodowanie zostało zaniżone, warto wnieść reklamację – ubezpieczyciel ma obowiązek odpowiedzieć w ciągu 30 dni." — Marta Kapsul, Helpfind
Podsumowanie
Sytuacja wypłat odszkodowań za budynki rolnicze w Polsce uległa w ostatnich latach znacznemu pogorszeniu. Ubezpieczyciele częściej stosują mechanizmy zaniżające świadczenia, które są sprzeczne z prawem. Rolnicy mogą jednak skutecznie bronić swoich praw, korzystając z dokładnej dokumentacji, bezwzględnego przestrzegania terminów i profesjonalnej pomocy prawnej.
Źródło: farmer.pl