Spadek dochodów i wyzwania budżetowe Grenlandii

Rząd Grenlandii ogłosił, że w ciągu najbliższych czterech lat musi zaoszczędzić 864 mld koron duńskich (około 115 mld euro), aby zrównoważyć finanse publiczne. Główną przyczyną trudnej sytuacji są mniejsze zyski z rybołówstwa – kluczowej gałęzi gospodarki, a także spadek dochodów państwowych przedsiębiorstw o połowę i niższe wpływy z podatków.

Reformy socjalne i emerytalne

Minister finansów i były premier Mute B. Egede podkreślił rosnące wydatki socjalne ze względu na starzenie się społeczeństwa, zapowiadając zaostrzenie przepisów świadczeń socjalnych oraz reformę emerytalną. Planowane jest m.in. obniżenie wysokości zasiłku dla bezrobotnych, którzy odmówią propozycji pracy. Egede zapewnił, że cięcia w opiece zdrowotnej będą minimalne.

Wyzwania geograficzne i społeczne

Grenlandia to rozległe terytorium o rozrzuconych i trudno dostępnych osadach rybackich. Brak własnych lekarzy oraz surowe warunki klimatyczne utrudniają pozyskanie personelu medycznego. Usługi społeczne są kosztowne z uwagi na odległości i infrastrukturę transportową.

Zależność od Danii i polityczne tło

Dania finansuje około 40% budżetu Grenlandii, przekazując dotacje i zapewniając bezpieczeństwo wewnętrzne (policję) oraz wojskowe. W wyborach parlamentarnych wiosną 2025 zwyciężyła partia Demokratów, popierająca niepodległość wyspy dopiero po osiągnięciu niezależności gospodarczej. W koalicji rządowej są też ugrupowania Inuit Ataqatigiit (do której należy minister Egede), Siumut i Atassut. Opozycja – partia Naleraq – chce natychmiastowej suwerenności i współpracy z USA.

Perspektywy rozwoju i inwestycje

Ekspert Rady Gospodarczej przy rządzie Grenlandii, prof. Torben M. Andersen, wskazał na duże ryzyko finansowe związane z uzależnieniem budżetu od połowów krewetek, halibuta i dorsza oraz dotacji z Danii. Za potencjał rozwojowy uznał zasoby naturalne, które stają się dostępne dzięki zmianom klimatycznym, np. minerały, metale ziem rzadkich czy energia wodna. Jednak wydobycie wymaga wcześniej kosztownych inwestycji w infrastrukturę transportową i mieszkaniową.

Obok surowców rozwijana jest też turystyka. W 2024 roku w Nuuk otwarto międzynarodowe lotnisko zwiększające dostępność wyspy.

Międzynarodowe zainteresowanie Grenlandią

Grenlandia zyskała światową uwagę po deklaracjach prezydenta USA Donalda Trumpa o zamiarze zakupu lub przejęcia wyspy. Wiceprezydent USA J.D. Vance zasugerował, że Stany Zjednoczone mogłyby zaoferować mieszkańcom wyższe płatności niż otrzymują od Danii.

W jak najmniejszym stopniu cięciami dotknięta zostanie opieka zdrowotna — Mute B. Egede, minister finansów Grenlandii

Źródło: Bankier.pl