Generatywna AI napędza głębokie zmiany na rynku pracy

Rok 2025 jest przełomowy dla transformacji polskiego rynku pracy, gdzie Generatywna Sztuczna Inteligencja (GenAI) staje się kluczowym czynnikiem przebudowy zadań i kompetencji. W przeciwieństwie do wcześniejszych etapów automatyzacji dotyczących głównie pracy fizycznej i powtarzalnej, GenAI wkracza w obszar zawodów białych kołnierzyków, obejmując prace poznawcze, analityczne i twórcze.

Dualizm rynku pracy – wzrost produktywności vs. kompresja zadań

Raporty z początku 2025 roku wskazują na dualizm transformacyjny: z jednej strony rośnie produktywność oraz zapotrzebowanie na zaawansowane role związane z AI, z drugiej jednak następuje redukcja rutynowych stanowisk. W branżach takich jak obsługa klienta, marketing, media i IT wzrost efektywności pracy sięga 20–35%, a nowe stanowiska, np. Prompt Engineerów i AI Integratorów, notują ponad 150% wzrost popytu rok do roku.

Jednocześnie do końca 2025 roku nawet 8% miejsc pracy w administracji i księgowości może ulec zmianom lub redukcji z powodu zdolności GenAI do przejmowania powtarzalnych działań — zjawisko to określane jest jako Task Compression.

Nowe kompetencje i mentalność na rynku pracy

• AI Literacy – podstawowa umiejętność rozumienia, weryfikacji i etycznego korzystania z efektów AI. Pracownicy muszą znać ograniczenia i zagrożenia, takie jak błędy danych i halucynacje modeli AI.
• Umiejętności miękkie – kreatywność strategiczna, krytyczne myślenie, interpersonalne kompetencje i przywództwo w środowisku rozproszonym stają się kluczowe. W 2025 roku popyt na te kompetencje wzrósł o około 40%.
• Kultura ciągłego uczenia się – okres połowicznego życia kompetencji w wybranych dziedzinach, np. IT, skrócił się do mniej niż 3 lat. Firmy przeznaczają teraz co najmniej 1,5% funduszu płac na szkolenia i rozwój umiejętności pracowników.

Rekomendacje dla pracodawców i sektora edukacji

Raporty podkreślają konieczność szybkiego wdrożenia nowych metod zarządzania kadrami, takich jak rekrutacja oparta na zestawach umiejętności (Skills-Based Hiring) oraz inwestowanie w reskilling i upskilling pracowników, szczególnie tych z zagrożonych kompresją zadań stanowisk.

Programy szkoleniowe łączące wiedzę branżową z obsługą narzędzi GenAI są kluczowe dla utrzymania konkurencyjności. Nie mniej ważny jest rozwój umiejętności, których AI nie zastąpi – takich jak negocjacje, zarządzanie kryzysowe czy twórczość niealgorytmiczna.

W edukacji zarówno na poziomie szkół średnich, jak i wsparcia szkoleniowego osób 45+, powinno się zwiększyć nacisk na naukę AI Literacy. Polityka zatrudnienia powinna przesunąć fokus z ochrony miejsc pracy na rozwój kompetencji przez całe życie zawodowe.

Polska na tle transformacji globalnej

Dzięki relatywnie silnemu sektorowi IT, Polska jest w dobrej sytuacji do adaptacji nowej rzeczywistości, niemniej wymaga to skonsolidowanych działań politycznych, edukacyjnych i biznesowych. GenAI nie stanowi zagrożenia, lecz wyzwanie i szansę na wzrost produktywności oraz innowacyjności gospodarki.

„Przyszłość pracy nie polega na rywalizacji z maszynami, ale na synergicznej współpracy, gdzie człowiek nadaje cel, a AI zapewnia skalę i szybkość.” — Eksperci raportów 2025

Źródło: forsal.pl