Fenomen Polskiego Państwa Podziemnego

27 września 2025 roku minęło 86 lat od utworzenia Polskiego Państwa Podziemnego – niezwykłej struktury organizacyjnej, która w czasie okupacji niemieckiej i sowieckiej działała na rzecz zachowania ciągłości polskiej państwowości oraz walki z okupantem.

Zaangażowanie całego społeczeństwa

Aleksandra Koczorowska, sanitariuszka i łączniczka Armii Krajowej, podkreślała, że budowa Polskiego Państwa Podziemnego wymagała udziału całego społeczeństwa.

„Byłam sanitariuszką i łączniczką w okupacji. Życie traktowałam bardzo emocjonalnie. Wydawało mi się, że wszystko potrafię i uniknę złego. Właśnie tak się stało” – Aleksandra Koczorowska

Prof. Rafał Wnuk, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, przypomniał też o roli nauczycieli, którzy w podziemiu przekazywali język polski i historię ponad milionowi osób oraz o sędziach sądów podziemnych, którzy wymierzali sprawiedliwość wobec zdrajców i bohaterów.

Uroczystości w Gdańsku

Główne obchody odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej na Targu Rakowym w Gdańsku. Rozpoczęły się odegraniem hymnu państwowego przez Orkiestrę Marynarki Wojennej. W programie znalazły się wystąpienia przedstawicieli władz, modlitwa, apel pamięci oraz pieśni patriotyczne. Uroczystość zakończyło składanie wiązanek kwiatów przy pomniku oraz niedaleko przy Pomniku Harcerek i Harcerzy.

Historyczne tło i znaczenie

Polskie Państwo Podziemne formalnie funkcjonowało do 1 lipca 1945 roku. Jego celem było przeciwdziałanie dwóm totalitaryzmom – niemieckiemu i sowieckiemu – oraz kontynuacja walki o wolność narodu. W jej ramach działały nie tylko formacje militarne, jak Armia Krajowa, ale także struktury cywilne, edukacyjne i sądownicze.

Setki tysięcy ludzi angażowało się w tę działalność, co czyniło to podziemne państwo ewenementem na skalę światową.

Źródło: Radio Gdańsk