Europa między kryzysem a niepewnością
Europa staje się kontynentem, którym coraz trudniej jest skutecznie zarządzać. Bloomberg wskazuje na złożoną kombinację napiętych budżetów, powolnej administracji, rozdrobnienia politycznego oraz energicznej opozycji skrajnych ugrupowań, które prowadzą do bezsilności władz jako normy w wielu krajach.
Polityczne rozdrobnienie i społeczne napięcia
Z badań opinii publicznej wynika, że w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii w nadchodzących wyborach rośnie poparcie dla sił skrajnej prawicy. W krajach tych obserwuje się szybkie zmiany i napięcia: we Francji premier zmienił się już pięć razy w dwa lata, w Wielkiej Brytanii liczne demonstracje wspierane przez skrajną prawicę, a w Niemczech koalicja kanclerza Friedricha Merza boryka się z wewnętrznymi podziałami.
Wyzwania gospodarczego konsensusu i demografii
Bloomberg podkreśla wygasający konsensus wokół podziału dóbr w warunkach słabego wzrostu gospodarczego. Nasilają się spory między skrajną lewicą i prawicą, które obwiniają kolejno lepiej sytuowanych lub imigrantów. Dodatkowo starzenie się społeczeństw i presja na publiczne systemy emerytalne wymuszają trudne decyzje na wszystkich krajach UE.
Przykłady państw i koalicji
- Hiszpania utrzymuje socjalistyczną koalicję premiera Pedro Sancheza tylko dzięki współpracy z katalońskimi separatystami.
- We Włoszech premierka Giorgia Meloni zmaga się z dużym zadłużeniem kraju i presją na koalicjantów.
- Holenderski parlament liczy aż 15 partii, a w Belgii sformowanie rządu trwało ponad pół roku.
- W Polsce wpływ „nacjonalistycznego outsidera” Karola Nawrockiego w roli prezydenta utrudnia ograniczanie jednego z największych budżetowych deficytów w UE.
Unia Europejska i globalne naciski
UE stoi przed własnymi problemami wynikającymi z konieczności osiągania konsensusu, co utrudnia szybkość podejmowania decyzji. Według Bloomberga ta zbiorowa niemoc tworzy przestrzeń do wpływów zewnętrznych, m.in. ze strony Rosji, Chin czy Stanów Zjednoczonych. Ataki dronów na Polskę i Rumunię wskazują na testowanie słabości granic przez Władimira Putina, zaś Chiny próbują osłabić jedność Unii przez sojusze z krajami jak Hiszpania. Z kolei polityka Donalda Trumpa dla UE ma wymiar transakcyjny.
"Jestem raczej pesymistą. Świat się zmienił, a Europa już nie pasuje do układanki." — Giovanni Orsina, Uniwersytet Luissa w Rzymie
Europejscy przywódcy pod presją
Bloomberg zauważa, że europejscy liderzy coraz bardziej przypominają funkcjonujących na pokaz monarchów. Ceremonialne funkcje często nie idą w parze z realnymi możliwościami zarządczymi.