Masa spadkowa – co obejmuje?

Masa spadkowa to ogół praw i obowiązków majątkowych, które przysługiwały zmarłemu w chwili śmierci. W jej skład wchodzą zarówno aktywa, jak i pasywa – nie można wybrać ich części.

Do masy spadkowej zaliczamy m.in. nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, udziały w spółkach, wierzytelności, prawa autorskie i umowne oraz niewypłacone wynagrodzenia.

Co nie wchodzi do spadku?

Z masy spadkowej wyłączone są prawa ściśle związane z osobą zmarłego oraz prawa przechodzące z mocy prawa na innych, np.:

• prawo do emerytury i renty,
• prawo do alimentów,
• służebności osobiste i prawo użytkowania,
• odprawa pośmiertna z kodeksu pracy.

Wyjątkiem są niewypłacone w czasie życia świadczenia, np. emerytura należna, lecz nieodprowadzona przez ZUS, które wchodzą do masy spadkowej jako prawa majątkowe.

Dziedziczenie długów – kiedy odpowiadasz za zobowiązania?

W skład spadku wchodzą także zobowiązania zmarłego, takie jak niespłacone kredyty, zaległości czynszowe czy niezapłacone podatki z odsetkami. Spadek może więc mieć charakter ujemny, gdy długi przewyższają wartość majątku.

Jak sprawdzić skład spadku?

Zacznij od dokładnej analizy dokumentów zmarłego: aktów notarialnych, wyciągów bankowych, korespondencji urzędowej i wezwań do zapłaty. Pomocne jest także skorzystanie z Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych celem ustalenia wszystkich kont bankowych.

W razie wątpliwości można zwrócić się do sądu o sporządzenie spisu inwentarza, które wykonuje komornik za wynagrodzeniem.

Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – ochrona przed długami

W polskim prawie istnieje możliwość przyjęcia spadku z ograniczoną odpowiedzialnością – tzw. dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiadasz wtedy za długi tylko do wartości odziedziczonego majątku. To zabezpiecza spadkobiercę przed koniecznością spłaty zobowiązań przewyższających wartość spadku.

Odrzucenie spadku – kiedy i jak to zrobić?

Jeżeli spadek jest obciążony długami, możesz go odrzucić. Wymaga to złożenia oświadczenia przed notariuszem lub sądem – ustnie lub pisemnie z poświadczonym podpisem.

Termin na odrzucenie spadku to 6 miesięcy od dnia, gdy dowiedziałeś się o powołaniu do spadku. Oświadczenie to jest nieodwołalne.

Często całe rodziny odrzucają spadek razem, by chronić swoje potomstwo przed problemami finansowymi. Jeśli wszyscy spadkobiercy odrzucą dziedziczenie, spadek przechodzi na Skarb Państwa.

Co jeśli nie zdążysz odrzucić spadku?

Brak oświadczenia w terminie oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W praktyce możesz odpowiadać za długi do wysokości odziedziczonego majątku, ale bez dodatkowych strat finansowych.

W wyjątkowych sytuacjach można powołać się na błędy lub groźby podczas składania oświadczenia – wymaga to jednak postępowania sądowego, które rozpatrzy indywidualne okoliczności.

Czy wierzyciele mogą kwestionować odrzucenie spadku?

Wierzyciele mogą żądać uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne wobec nich, jeśli uznają, że doszło do pokrzywdzenia ich interesów. Mają na to 6 miesięcy od momentu, gdy dowiedzieli się o odrzuceniu, nie dłużej niż 3 lata od samego zdarzenia. Ostatecznie decyzję podejmuje sąd.

„Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza pozwala zabezpieczyć spadkobierców przed odpowiedzialnością za długi przekraczające wartość majątku” — Iwo Klisz, Adwokat

Źródło: forsal.pl