Masa spadkowa – co obejmuje?
Masa spadkowa to pełen majątek i długi zmarłego na dzień jego śmierci, obejmujący nieruchomości, ruchomości, oszczędności, papiery wartościowe, udziały w spółkach, a także wierzytelności, prawa majątkowe i niewypłacone wynagrodzenie.
Co nie wchodzi do spadku?
Z masy spadkowej wyłączone są prawa ściśle osobiste zmarłego oraz świadczenia przechodzące na inne osoby niezależnie od dziedziczenia, m.in. prawo do emerytury i renty, prawo do alimentów, służebności osobiste, prawo użytkowania i odprawa pośmiertna z kodeksu pracy. Jednak niedopłacone świadczenia emerytalne lub alimenty należne zmarłemu mogą być zaliczone do spadku.
Dziedziczenie długów – czy zawsze trzeba je spłacać?
Do masy spadkowej wchodzą również niespłacone zobowiązania, takie jak kredyty, zaległości czynszowe czy niezapłacone podatki wraz z odsetkami. Spadek może więc mieć charakter ujemny, gdy długi przewyższają wartość majątku.
Jak sprawdzić skład spadku?
Warto dokładnie przejrzeć dokumenty zmarłego: akty notarialne, wyciągi bankowe, korespondencję z urzędami czy wezwania do zapłaty. Można też skorzystać z Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych, aby ustalić konta bankowe zmarłego. W przypadku wątpliwości można złożyć wniosek do sądu o sporządzenie spisu inwentarza, który za wynagrodzeniem przygotuje komornik.
Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza – ochrona przed długami
Prawo pozwala na przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1012 Kodeksu cywilnego), co ogranicza odpowiedzialność spadkobiercy za długi do wartości odziedziczonego majątku. Dzięki temu nie trzeba spłacać zobowiązań przekraczających wartość spadku.
Odrzucenie spadku – jak i kiedy?
Jeśli spadek obciążony jest długami, można go odrzucić, składając oświadczenie przed notariuszem lub w sądzie, ustnie lub pisemnie z urzędowym poświadczeniem podpisu. Termin na odrzucenie wynosi 6 miesięcy od dowiedzenia się o dziedziczeniu. Oświadczenie jest nieodwołalne.
W praktyce całe rodziny często odrzucają spadek wspólnie, by chronić siebie i bliskich przed długami. Gdy wszyscy spadkobiercy odrzucą spadek, przechodzi on na Skarb Państwa.
Co jeśli minie 6 miesięcy?
Brak odrzucenia w terminie oznacza automatyczne przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Spadkobierca odpowiada za długi do wartości spadku, co może oznaczać, że nie odniesie żadnych korzyści finansowych.
Możliwe jest złożenie do sądu wniosku o uchylenie skutków prawnych oświadczenia, jeśli np. złożono je pod wpływem błędu lub groźby, co sąd rozpatruje indywidualnie.
Czy wierzyciele mogą podważyć odrzucenie spadku?
Wierzyciele mogą domagać się uznania odrzucenia spadku za bezskuteczne wobec nich, gdy odrzucenie nastąpiło z ich pokrzywdzeniem. Mają 6 miesięcy od dowiedzenia się o odrzuceniu i maksymalnie 3 lata od zdarzenia na złożenie takiego żądania. Decyzję podejmuje sąd.
„Spadkobierca odpowiada za długi spadkowe tylko do wysokości wartości odziedziczonego majątku, jeśli spadek przyjmie z dobrodziejstwem inwentarza” — Adwokat Iwo Klisz, Kancelaria Adwokacka we Wrocławiu
Źródło: forsal.pl