Nieadekwatne dotacje dla domów pomocy społecznej

Domy pomocy społecznej (DPS) w Polsce borykają się z poważnymi problemami finansowymi, które wynikają z nieprzystających do realiów zasad przydzielania dotacji z budżetu państwa. Jak wskazała Najwyższa Izba Kontroli (NIK), mimo rosnących kosztów utrzymania mieszkańców, wysokość dotacji pozostaje od lat niezmienna, co generuje niedobory finansowe, odpływ personelu oraz spadek jakości świadczonych usług.

Kontrola NIK i jej ustalenia

Wywołana raportem debata ekspertów ujawniła liczne nieprawidłowości w przydziale środków w ponadgminnych domach pomocy społecznej na terenie wszystkich województw. Wojewodowie nie realizowali obowiązkowych kontroli placówek z powodu niedoborów kadrowych, a nabory na inspektorów często pozostawały bez rozstrzygnięcia z uwagi na nieatrakcyjne wynagrodzenie.

Z raportu wynika, że na koniec 2024 roku działało w Polsce 780 ponadgminnych DPS, oferujących łącznie ponad 92 tysiące miejsc. Mimo że liczba ta odpowiada potrzebom, w niektórych placówkach czas oczekiwania na przyjęcie wynosi kilka lat.

Problemy organizacyjne i standardy opieki

NIK doceniła wysiłki DPS-ów w zakresie indywidualnego podejścia do mieszkańców oraz zapewniania ich podstawowych praw. Placówki oferują odpowiednie żywienie, terapię zajęciową i wsparcie w sprawach codziennych. Jednakże nie wszystkie obiekty spełniają wszystkie wymogi – niektóre mają zaniedbania sanitarne, brak udogodnień dla osób niepełnosprawnych, a powierzchnia pokoi bywa niewystarczająca.

Ekspercki obraz opieki długoterminowej w Polsce

Według eksperta OECD Jacka Barszczewskiego Polska znajduje się w grupie krajów z najniższymi wydatkami publicznymi na opiekę długoterminową. Koszty tej opieki w dużej mierze ponoszą sami beneficjenci i ich rodziny. System opieki długoterminowej jest rozdzielony na sektor ochrony zdrowia oraz usług społecznych, co powoduje trudności koordynacyjne.

Bardzo niskie są zasoby kadrowe – zaledwie 0,23 pracownika opieki długoterminowej na 100 osób w wieku 65+, podczas gdy średnia OECD wynosi 5. W efekcie jedynie około 18% potrzebujących otrzymuje profesjonalne wsparcie, co prowadzi do silnego obciążenia rodzin lub zaniedbań w opiece.

Plany zmian i wsparcie rządowe

W odpowiedzi na te wyzwania sekretarz stanu w KPRM Marzena Okła-Drewnowicz zapowiedziała wprowadzenie w najbliższych miesiącach ustawy o opiece długoterminowej. Minister finansów dokonuje też przeglądu wydatków w tym obszarze, co ma pozwolić na lepsze finansowanie i skuteczniejsze monitorowanie jakości usług.

Rozwój opieki długoterminowej jest wpisany także do średniookresowej strategii rozwoju kraju do 2035 roku, co wskazuje na długofalowe zamiary wsparcia tej kluczowej dziedziny.

Na mój wniosek minister finansów dokonuje przeglądu wydatków, jeśli chodzi o opiekę długoterminową. I w oparciu o ten przegląd będziemy mogli zaproponować finansowanie oraz monitorowanie jakości w całej opiece długoterminowej, bo tego nam po prostu brakuje. — Marzena Okła-Drewnowicz, sekretarz stanu KPRM

Źródło: bankier.pl