Skuteczność egzekucji w Polsce – dramatyczne statystyki

Posiadanie tytułu wykonawczego w postaci prawomocnego wyroku sądowego powinno gwarantować wierzycielowi odzyskanie długu. Jednak w praktyce skuteczność egzekucji komorniczej w Polsce wynosi średnio około 25%, a w niektórych rewirach spada nawet poniżej 10%. Na przykład w rewirze Sądu Rejonowego w Strzyżowie skuteczność wyniosła w pierwszej połowie 2024 r. zaledwie 3%, co stanowi spadek z 26% sprzed kilku lat. Problemy dotyczą także rewirów Łodzi-Śródmieścia, Gryfina czy Kartuz, gdzie skuteczność również gwałtownie spadała. To realne wyzwanie dla wierzycieli, którzy mimo prawomocnych wyroków zmagają się z praktyczną bezradnością egzekucji.

Główne bariery w procesie egzekucyjnym

• Przestarzałe przepisy prawa – aktualne regulacje są nieadekwatne do współczesnych realiów gospodarczych i ułatwiają dłużnikom unikanie spłaty, m.in. poprzez przenoszenie majątku na osoby trzecie.
• Ochrona minimalnego wynagrodzenia – dłużnicy zarabiający minimalną krajową są praktycznie chronieni przed egzekucją z pensji, co dla wierzycieli oznacza brak środków do zaspokojenia roszczeń.
• Szeroki katalog wyłączeń spod egzekucji – zgodnie z art. 831 Kodeksu postępowania cywilnego, wiele przedmiotów nie może zostać zajętych, np. zapasy żywności czy narzędzia pracy, co utrudnia ściągalność długu.
• Brak nowoczesnych narzędzi egzekucji elektronicznej – pomimo cyfryzacji, procedury aukcji elektronicznych i innych form egzekucji online pozostają ograniczone, co opóźnia i komplikuje proces.
• Niepełne dane i brak transparentności – nierówna praktyka raportowania statystyk egzekucji przez sądy utrudnia pełną diagnozę problemu i monitorowanie skuteczności działań.

Skutki i perspektywy reformy

Ten stan rzeczy doprowadza do sytuacji, w której wierzyciele, mimo poświęcenia czasu i pieniędzy na uzyskanie sądowego orzeczenia, nie mają realnych narzędzi do odzyskania należności. Polski system egzekucyjny chroni dłużników, tworząc wręcz bezkarność dłużników. Ministerstwo Sprawiedliwości dostrzega problem i wprowadziło zmiany kadrowe w zawodzie komornika, ale sama procedura egzekucyjna nadal wymaga radykalnej i pilnej reformy, aby zapewnić skuteczne działanie wymiaru sprawiedliwości i wiarygodność prawa.

Brak działań w kierunku reform może prowadzić do jeszcze większego chaosu i bezprawia, gdzie dłużnik jest niemal ponad prawem, a wierzyciel pozostaje bez szans na odzyskanie swoich środków. — Ekspert z branży prawnej

Źródło: forsal.pl