Oficjalne dane GUS a realia polskich gospodarstw

Główny Urząd Statystyczny ogłosił, że dochód rolniczy z hektara przeliczeniowego w 2024 roku wyniósł 5429 zł. Rolnicy jednak podnoszą, że te statystyki są fikcją i nie odzwierciedlają rzeczywistych warunków prowadzenia gospodarstw.

Mateusz Kulecki z Pomorza wskazuje, że jego rzeczywisty dochód jest znacznie niższy. Przykładowo, przy uprawie rzepaku uzyskał 3150 zł zysku z hektara, a po uwzględnieniu dopłat około 4350 zł. W innych uprawach, jak groch, rentowność była nawet ujemna, a dopłaty pomagały jedynie wyjść na plus.

„Dane GUS powodują, że zaczynam zastanawiać się nad sensem prowadzenia kalkulacji opłacalności upraw. Lepiej żyć w niewiedzy, ewentualnie w euforii po podawanych przez urząd informacjach” — Mateusz Kulecki, rolnik

Przykłady i krytyka statystyk

Damian Murawiec z woj. warmińsko-mazurskiego podkreśla, że dochód 5429 zł jest „abstrakcją” i zwraca uwagę na niskie ceny płodów rolnych, takie jak pszenica po 700 zł za tonę czy ziemniaki i cebula po 30–40 groszy za kilogram. Według niego, przy takich cenach realny zysk jest praktycznie niemożliwy.

„Od trzech lat GUS podaje dochód powyżej 5 tys. zł. Skąd biorą takie liczby?” — Damian Murawiec, rolnik

Skutki zawyżonych danych

Rolnicy obawiają się, że zawyżane dane o dochodach prowadzą do negatywnych konsekwencji społecznych i ekonomicznych. Oficjalnie uznawani za bogatych, tracą dostęp do pomocy socjalnej, stypendiów i innych form wsparcia dla wsi.

Stanowisko Oddolnego Ogólnopolskiego Protestu Rolników

W oświadczeniu protestujący krytykują GUS za uwzględnianie w statystykach elementów, które nie są rzeczywistym dochodem, m.in. dopłat, wartości pozostającego na polu plonu czy zapasów nawozów i paliw.

„Na papierze wygląda to tak, jakby polski rolnik był zamożnym przedsiębiorcą, który z każdego hektara wyciąga tysiące złotych. W rzeczywistości to fikcja. Rolnicy zarzucają GUS-owi, że do statystyk wlicza elementy, które nie są realnym dochodem…” — Oddolny Ogólnopolski Protest Rolników

Problemem jest także definicja hektara przeliczeniowego, która w przypadku słabych gleb znacznie zawyża dochód na papierze, nie odzwierciedlając faktycznych kosztów prowadzenia dużego gospodarstwa.

Potrzeba zmiany metodologii

Środowisko rolnicze apeluje o opracowanie nowej, realistycznej metodologii obliczania dochodów, uwzględniającej rzeczywiste koszty produkcji oraz ryzyko prowadzenia gospodarstwa rolnego. Według rolników obecne dane fałszują obraz sytuacji wsi i wywołują niepotrzebne antagonizacje społeczne.

Rolnicy chcą, aby ich trud i sytuacja finansowa były przedstawiane w sposób wiarygodny i sprawiedliwy.