Historia i zakres audytów dobrostanu świń w Danii

Pierwszy wyrywkowy audyt dobrostanu świń przeprowadzono w Danii w 2016 roku, jednak nie obejmował on stad loch. Kolejne kontrole miały miejsce w latach 2018, 2021 oraz 2024, przy czym badano zarówno stada tuczników, jak i loch. Wyniki z każdego audytu porównuje się, aby ocenić stopień zgodności z przepisami oraz wyłapać trendy dotyczące dobrostanu zwierząt.

Wyniki audytu z 2024 roku

W edycji 2024 roku kontrola objęła 400 stad (193 trzody chlewnej i 207 loch). Zgodność względem audytu 2021 wyniosła 78,8% dla tuczników oraz 80,7% dla loch. Oznacza to, że dobrostan tuczników poprawił się, natomiast w hodowli loch nastąpiło pogorszenie. Średni wskaźnik zgodności dla obu grup w 2024 roku to 79,8%, w porównaniu do 78,9% rok wcześniej.

Mimo poprawy, kary nałożono na właścicieli co piątego stada (20%) w wyniku wykrytych naruszeń przepisów o dobrostanie zwierząt.

Przebieg i zasady audytu

Procedura audytu nie jest zaskoczeniem dla hodowców — terminy kontroli są znane z wyprzedzeniem. Przed każdą kontrolą odbywa się spotkanie organizacyjno-informacyjne z przedstawicielami branży, mające na celu przejrzyste przedstawienie celów oraz zapewnienie odpowiednich warunków do przeprowadzenia audytu.

Naruszenia wykryte podczas kontroli

Podstawowym problemem jest naruszenie przepisów ustawy duńskiej o dobrostanie zwierząt, która nakłada obowiązek zapewnienia chorym i rannym świniom ochrony przed bólem oraz cierpieniem. Najczęstsze uchybienia dotyczą:

• Opóźnionej i niekonsekwentnej reakcji kierowników stad na choroby i urazy zwierząt.
• Zaniedbań w monitorowaniu zwierząt w dużych stadach, gdzie nadzór jest trudniejszy.
• Problematycznego sposobu karmienia — sucha pasza podawana w karmidłach rurowych nie pozwala na łatwą obserwację zwierząt, co utrudnia wykrycie problemów zdrowotnych na czas.

Wpływ wielkości stad na ryzyko naruszeń

Duży rozmiar gospodarstwa znacząco utrudnia sprawowanie właściwego nadzoru i reagowania na problemy zdrowotne. Właściciele stad przekraczających 1500 tuczników lub 1000 loch byli częściej obciążeni karami niż ci z mniejszymi fermami.

Zalecenia po audycie

Duński Urząd ds. Weterynarii i Żywności w raporcie pokontrolnym rekomenduje:

• Poprawę monitoringu i szybsze reagowanie na oznaki chorób i urazów.
• Zmianę sposobu karmienia na bardziej sprzyjający obserwacji zwierząt, np. podawanie mokrej paszy w długich korytach.
• Zwiększenie uwagi i szkoleń dla kierowników oraz całego personelu zajmującego się stadem, zwłaszcza przy dużych hodowlach.

„Zbyt wielu kierowników stad nie reaguje wystarczająco szybko i konsekwentnie, gdy pojawiają się oznaki choroby lub urazów u zwierząt. W przypadku dużych stad monitorowanie wszystkich zadań jest bardziej skomplikowane” — Christina Rughede, ekspertka Duńskiego Urzędu ds. Weterynarii i Żywności

Źródło: farmer.pl