Strajk w FAZOS-ie – początek wielkich zmian

Dokładnie 21 sierpnia 1980 r. wybuchł protest w Fabryce Zmechanizowanych Obudów Ścianowych FAZOS w Tarnowskich Górach. Załoga, produkująca specjalistyczne obudowy dla kopalń, domagała się nie tylko poprawy warunków pracy i płac, lecz także realizacji postulatów społecznych, w tym utworzenia Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność.

Jak przypomniał dr Andrzej Sznajder, dyrektor Oddziału IPN w Katowicach, była to pierwsza tego typu akcja na terenie śląsko-dąbrowskim, która zainspirowała falę masowych protestów w regionie. Strajk protestu zawieszono następnego dnia, dając władzom czas na odpowiedź, choć fala strajków rozlała się już po kopalniach i zakładach śląskich.

Pamięć i solidarność – uroczystości w Tarnowskich Górach

W 45. rocznicę wydarzeń w FAZOS-ie, 21 sierpnia 2025 r., w kościele pw. Apostołów Piotra i Pawła w Tarnowskich Górach odprawiono uroczystą mszę świętą. Podczas homilii kapelan śląsko-dąbrowskiej Solidarności, ks. prałat Stanisław Puchała, podkreślił, że pamięć o tamtych dniach jest niezwykle istotna dla tożsamości i jedności narodu.

„45 lat temu ludzie stanęli ramię w ramię, aby dopominać się o prawo, sprawiedliwość, dopominać się o porządek w naszym życiu, w naszej ojczyźnie, w naszym kraju. Pamięć jest niezwykle istotna.” — ks. prałat Stanisław Puchała

Po mszy odbyło się oratorium przypominające tamte wydarzenia, a także złożono wieńce i kwiaty pod pomnikiem. W uroczystościach brali udział m.in. przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ Solidarność Piotr Duda, władze regionu śląsko-dąbrowskiego Solidarności oraz przedstawiciele IPN.

Dziedzictwo Solidarności i ocena wydarzeń

Strajk FAZOS-owski zapoczątkował rozwój struktur NSZZ Solidarność w Tarnowskich Górach, wkrótce pojawiła się tutaj Międzyzakładowa Komisja Związkowa, a później Podregion Solidarności. Już do końca sierpnia 1980 r. spełniono większość postulatów zakładowych, a szerokie porozumienia sierpniowe, m.in. w Szczecinie i Gdańsku, uznano za spełnienie żądań tarnogórskich robotników.

Zbyszek Klich, dawny działacz Solidarności w FAZOS-ie, podkreśla, jak ważna jest pamięć i ideały tamtych dni:

„Ideały nie upadły, tylko jest im wierna zdecydowanie mniejsza grupa ludzi. Gdybym jeszcze raz stanął wobec takiej rzeczywistości, postąpiłbym podobnie. Jestem patriotą.” — Zbyszek Klich, były działacz NSZZ Solidarność FAZOS

Podsumowując, strajk w FAZOS-ie oraz późniejsze wydarzenia stały się ważnym etapem w historii regionu i Polski, przyczyniając się do narodzin jednego z najważniejszych ruchów społecznych w kraju.

Źródło: nettg.pl