Uroczyste rozpoczęcie rocznicy na Cmentarzu Grabiszyńskim
Obchody 45. rocznicy powstania wrocławskiej Solidarności rozpoczęły się złożeniem kwiatów oraz modlitwą na grobach osób związanych z tym ruchem. Na uroczystość przybyli działacze oraz lokalne władze, m.in. prezydent Wrocławia, który uhonorował uczestników tamtych wydarzeń, w tym Jerzego Piórkowskiego, pierwszego przewodniczącego wrocławskiej „Solidarności”.
Moment przełomowy w historii Wrocławia
Jak podkreślił Andrzej Jerie, dyrektor Ośrodka „Pamięć i Przyszłość”, włączenie się działaczy wrocławskich do ogólnokrajowego strajku w Gdańsku było jednym z kamieni milowych powojennej historii miasta:
„To, że w zajezdni przy ulicy Grabiszyńskiej spotkało się tak wielu ludzi - tam byli robotnicy, kierowcy MPK, ale też studenci, pracownicy naukowi - z bardzo różnych nurtów, z różnymi poglądami. Wielu z nich opowiada, że weszli na strajk jako zbieranina ludzi z różnych stron, a wyszli jako wrocławianie - że poczuli, że są u siebie, że mogą decydować o tym mieście i o Polsce.”
— Andrzej Jerie, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”
Przyczyny strajku i doświadczenia działaczy
Podstawowymi powodami strajku robotników w 1980 roku były kryzys gospodarczy, brak towarów, podwyżki cen i niezadowolenie z warunków życia. Ryszard Łoziński, ówczesny pracownik Zakładu Naprawczego Taboru Kolejowego, wspomina tamte czasy słowami:
„Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, która się mieniła partią klasy robotniczej, napadła na robotników i gnębiła poprzez podwyżki wszystkiego - żywności, sprzętu domowego. My, robotnicy, pracownicy tych dużych zakładów pracy, żeśmy zastrajkowali.”
— Ryszard Łoziński, działacz NSZZ „Solidarność”
W stanie wojennym wielu działaczy, w tym Ryszard Łoziński, zostało internowanych. Liczba osób represjonowanych sięgnęła ponad 10 tysięcy.
Wydarzenia towarzyszące obchodom
- Częścią obchodów było nadanie jednemu z tramwajów MPK Wrocław imienia Piotra Bednarza – opozycjonisty i wiceprzewodniczącego dolnośląskiej „Solidarności”.
- W mieście odbyły się także wystawy, koncerty, w tym występ Leszka Możdżera oraz zespołu The Cinematic Orchestra, a także spotkania upamiętniające historię ruchu.