Początki i idee Ruchu Wolność i Pokój

Ruch Wolność i Pokój powstał w 1985 roku w odpowiedzi na sprzeciw wobec obowiązkowej służby wojskowej i przymusu składania przysięgi na wierność sojuszowi ze Związkiem Radzieckim. Katalizatorem była sprawa Marka Adamkiewicza ze Szczecina, który odmówił złożenia przysięgi wojskowej, nie akceptując jej roty — zwłaszcza fragmentów o obronie władzy ludowej i przymierzu z Armią Radziecką. Skazanie Adamkiewicza było symbolicznym impulsem do narodzin ruchu, który łączył postulaty pacyfistyczne i troskę o środowisko naturalne.

Taktyka i współpraca z opozycją

WiP wyróżniał się na tle innych środowisk opozycyjnych jawnością działań, rezygnując z konspiracyjnych metod Solidarności. Ruch współpracował m.in. ze Solidarnością Polsko-Czechosłowacką oraz Pomarańczową Alternatywą, a jego członkowie organizowali akcje, które przeszły do historii — jak „Marsz Wielkanocny” w 1989 roku. We Wrocławiu podejmowano także działania ekologiczne, m.in. protesty przeciwko budowie elektrowni jądrowej w Żarnowcu i przeciwko zanieczyszczeniom z Huty Siechnice.

Wyróżnienie przez miasto Wrocław

W 2025 roku decyzją Rady Miejskiej Wrocławia ruch Wolność i Pokój został uhonorowany Nagrodą Wrocławia za wkład w rozwój postaw obywatelskich oraz działania na rzecz wolności, pokoju i ochrony środowiska.

Obchody 40. rocznicy we Wrocławiu

Centrum Historii Zajezdnia we Wrocławiu organizuje w sobotę, 18 października 2025 roku, spotkanie z uczestnikami ruchu sprzed lat. Wśród gości będą m.in. Marek Krukowski, Grzegorz Francuz, Marek Adamkiewicz, Grzegorz Majewski oraz inni świadkowie wydarzeń z lat 80. Wstęp wolny, godz. 11:00–17:00.

• Kiedy: 18 października 2025, sobota, godz. 11:00–17:00
• Gdzie: Centrum Historii Zajezdnia, ul. Grabiszyńska 184, Wrocław
• Uczestnicy: Bohaterowie ruchu Wolność i Pokój, świadkowie historii

Źródło: Oficjalny portal miasta Wrocław