Start systemu kaucyjnego od 1 października 2025

Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje system kaucyjny, który wprowadza dodatkową opłatę za butelki plastikowe i puszki. Konsument zapłaci 0,50 zł kaucji za opakowania z tworzywa sztucznego do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra, o ile będą one odpowiednio oznaczone. Zwrot pustych opakowań w wyznaczonych punktach lub automatach umożliwi odzyskanie wpłaconej kwoty.

Okres przejściowy i oznakowanie

Choć system już działa formalnie, wiele produktów i butelkomatów jeszcze nie pojawiło się na rynku ze względu na trzymiesięczny okres przejściowy do 31 grudnia 2025 roku. Producenci mają czas na dostosowanie etykiet i wprowadzenie oznaczeń systemu kaucyjnego. Produkty bez symbolu kaucyjnego nie będą objęte opłatą ani zwrotem kaucji.

Jak działa opłata i zwrot kaucji?

Kaucja będzie doliczana wyłącznie do produktów z odpowiednim logotypem systemu. Przy zakupie zostanie widoczna jako oddzielna pozycja na paragonie, a do jej odzyskania nie będzie wymagany dowód zakupu. Zwrot może nastąpić gotówką lub w formie bonu na kolejne zakupy.

Reakcje producentów i praktyczne trudności

Niektórzy producenci starają się ominąć system, oferując napoje w butelkach powyżej 3 litrów lub w opakowaniach kartonowych, co wywołało kontrowersje. Sieci handlowe, jak Kaufland, wycofały niektóre produkty, które były uznane za próbę obejścia przepisów.

Skutki ekonomiczne i krytyka systemu

Zdaniem Izby Branży Komunalnej system nie poprawia ekologii, lecz przesuwa zyski z samorządów do prywatnych operatorów, co może skutkować stratami nawet do 6,6 mld zł przez 10 lat dla gmin i wzrostem kosztów dla mieszkańców. Prywatne firmy, powiązane m.in. z największymi producentami napojów, zyskują na funkcjonowaniu systemu.

Nowe opłaty na szklane butelki od 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku system rozszerzy się o szklane butelki do 1,5 litra, za które konsument zapłaci kaucję w wysokości 1 zł. W praktyce dotyczy to większości szklanych opakowań na napoje, soki i alkohol. Zwrot butelek plastikowych, szklanych i puszek ma odbywać się w tych samych punktach bądź automatów.

„System kaucyjny to zdecydowanie mniej odpadów w parkach, lasach i na ulicach, ograniczenie emisji CO₂ dzięki ponownemu wykorzystaniu surowców, wyraźny sygnał dla konsumentów, że opakowanie to surowiec, który można ponownie wykorzystać.” — Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Źródło: forsal.pl