Poważne uchybienia nadzoru KNF nad spółką Ursus S.A.

Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę doraźną nadzoru Komisji Nadzoru Finansowego i jej Urzędu (UKNF) nad kilkoma podmiotami, w tym spółką Ursus S.A.. Kontrola wykazała liczne poważne nieprawidłowości w sposobie prowadzenia nadzoru, który często miał charakter pozorny, był sprzeczny z obowiązującymi przepisami, cechował się opieszałością oraz ignorowaniem praw inwestorów.

Historia i problemy Ursus S.A.

Ursus, znany przede wszystkim jako producent maszyn rolniczych, został przekształcony w spółkę akcyjną już w 1923 roku, a w 2011 r. przejęty przez POL-MOT Warfaramę. Kłopoty finansowe spółki nasiliły się od 2019 roku, kiedy komornik zajął 10% majątku Ursus na rzecz PKO BP. W listopadzie 2020 spółka objęta została uproszczonym postępowaniem restrukturyzacyjnym, a w lipcu 2021 r. ogłoszono jej upadłość. Mimo to spółkę sprzedano w październiku 2024 r. za 74 mln zł, po trzech nieudanych konkursach z wywoławczą ceną kolejno 124 i 99 mln zł.

Błędy i zaniechania KNF w sprawie Ursus

KNF, mimo że quasi uczestniczyła w procesie nadzoru, nie przeprowadziła obowiązkowego postępowania wyjaśniającego w związku z podejrzeniem ujawnienia i wykorzystania informacji poufnych dotyczących obrotu akcjami Ursus. Zawiadomienie do prokuratury oparte było jedynie na analizie wewnętrznej i dokumentach z domu maklerskiego, które okazały się nierzetelne i niekompletne. Komisja nie żądała wyjaśnień od spółki ani podejrzanych osób i nie zebrała pełnej dokumentacji w sprawie.

„Kontrolerzy NIK ujawnili, że postępowania nadzorcze wobec Ursusa często były wszczynane dopiero po ogłoszeniu upadłości, a KNF nie zapewniła należytej transparentności informacji dla inwestorów, co miało negatywny wpływ na kurs akcji spółki.” — Marian Banaś, prezes NIK

Po złożeniu zawiadomienia prokuratura umorzyła postępowanie 8 maja 2020 r., a decyzja ta została utrzymana przez sąd. Pomimo tego, KNF nie poinformowała o umorzeniu, co zdaniem NIK mogło przyczynić się do spadku wartości akcji i upadłości Ursusa oraz wycofania ich z GPW w 2022 roku. Łączne kary nałożone na Ursus i jego zarząd przekroczyły 4 mln zł, jednak część działań KNF prowadzono z dużym opóźnieniem i niezgodnie z prawem.

Inne przedmioty kontroli i konsekwencje

Poza Ursusem, negatywną ocenę nadzoru otrzymały Polski Bank Apeksowy S.A., Polnord S.A. oraz proces restrukturyzacji Getin Noble Banku. W tym ostatnim przypadku wystąpiły utrudnienia z dostępem do dokumentów i podejrzenia konfliktu interesów. KNF swoimi działaniami wykazała wiele zaniedbań i opieszałości, a NIK analizuje obecnie dokumentację pod kątem możliwości zgłoszenia zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia czynów zabronionych.

Zasada transparentności na rynku finansowym

NIK przypomina, że KNF powinna przestrzegać zasady transparentności, kluczowej dla obrotu instrumentami finansowymi. Brak rzetelnego i terminowego informowania inwestorów oraz uczestników rynku o zdarzeniach mających wpływ na wycenę akcji podważa zaufanie i destabilizuje rynek.

Źródło: farmer.pl