Ashwagandha – stosowanie i popularność w Polsce

Ashwagandha (Withania somnifera), znana też jako witania ospała czy indyjski żeń-szeń, to roślina m.in. z rodziny psiankowatych, stosowana od tysiącleci w medycynie ajurwedyjskiej jako naturalny adaptogen. W Polsce suplementy z ashwagandhą cieszą się dużym zainteresowaniem jako preparaty wspierające redukcję stresu, poprawę snu i koncentracji.

Zakazy i obawy w Europie

W 2023 roku Dania zdecydowała o zakazie sprzedaży suplementów zawierających ashwagandhę. Decyzja ta opierała się na raporcie Duńskiego Uniwersytetu Technicznego, który wskazał na możliwe zaburzenia hormonalne, wpływ na tarczycę i układ rozrodczy oraz ryzyko poronień. Następnie podobne restrykcje wprowadziła Holandia, a Finlandia i Szwecja prowadzą analizy mogące skutkować podobnymi przepisami. We Francji instytucje zdrowia publicznego wystosowały ostrzeżenia szczególnie dla kobiet w ciąży oraz osób poniżej 18 roku życia.

Składniki i zagrożenia

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) zwrócił uwagę na obecność w ashwagandzie laktonów steroidowych i alkaloidów, które mogą stanowić zagrożenie zdrowotne przy spożyciu w suplementach. Zalecił monitorowanie tych substancji oraz podkreślił ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, do których należą m.in.:

• senność i uspokojenie układu nerwowego,
• zaburzenia hormonalne,
• możliwe niekorzystne interakcje z lekami uspokajającymi,
• potencjalne ryzyko dla kobiet ciężarnych,
• problemy z układem rozrodczym.

Sytuacja prawna i zalecenia w Polsce

W Polsce ashwagandha jest całkowicie legalna, jednak Ministerstwo Zdrowia oraz Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) ustalili limity maksymalnej dziennej dawki – do 3 g sproszkowanego korzenia dziennie. Suplementy muszą spełniać wymagania dotyczące składu i zgłaszać się do GIS.

Eksperci ostrzegają, że ze względu na działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, witania ospała może wchodzić w interakcje z lekami takimi jak diazepam czy klonazepam. Stosowanie suplementów z ashwagandhą jest przeciwwskazane u dzieci oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Osoby z chorobami tarczycy i zaburzeniami hormonalnymi powinny konsultować suplementację z lekarzem.

Bezpieczne stosowanie

• Nie przekraczać zalecanej dawki – większa ilość nie zwiększa skuteczności, a podnosi ryzyko działań niepożądanych.
• Wybierać produkty legalnie zgłoszone do GIS, pochodzące z pewnych źródeł.
• Zasięgnąć porady lekarskiej przed rozpoczęciem stosowania, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych oraz ciąży.

"Mając na uwadze badania i przepisy, stosowanie sproszkowanego korzenia Withania somnifera w ilości do 3 g na dobę jest możliwe, ale wymaga ostrożności." — Główny Inspektorat Sanitarny

Źródło: farmer.pl